Grzejnik elektryczny BRABORK typ 10863 z lat 1930-tych

W tym odcinku skupimy się na przedwojennym polskim grzejniku elektrycznym typu 10863 ze znanej warszawskiej fabryki Braci Borkowskich (BRABORK), która w latach 1930-tych należała do czołowych polskich przedsiębiorstw branży elektrotechnicznej. W jednym z poprzednich odcinków oglądaliśmy podobny model z jedną grzałką o mocy 750 W oznaczony jako typ 10862. Dzisiejszy grzejnik wyposażony jest w dwie grzałki (po 750 W każda, łącznie 1500 W) i oryginalnie posiadał regulację mocy, która tutaj niestety nie zachowała się. W grzejniku znajduje się także kilka nieoryginalnych elementów dorobionych w późniejszych latach podczas naprawy.

Grzejniki tego typu bardzo przypominają niemieckie modele Siemens z tego samego czasu.

Firma braci Borkowskich (Edwarda, Ferdynanda i Jana) powstała w Warszawie jeszcze w czasach zaboru carskiego w 1907 roku, a od 1910 roku posiadała siedzibę i salon sprzedaży w kamienicy przy Alejach Jerozolimskich 6. Dom ten istnieje zresztą do dzisiaj. Obecny numer to Aleje Jerozolimskie 30 (o czym przeczytać można w interesującym artykule Jerzego Majewskiego - link poniżej). W 1911 roku na Grochowie powstała należąca do firmy fabryka elektrotechniczna, produkująca początkowo piorunochrony i osprzęt elektrotechniczny, a niebawem także sprzęt oświetleniowy (lampy, żyrandole) czy właśnie elektrogrzejny (żelazka, grzejniki). Od początku lat 1920-tych BRABORK był też oficjalnym przedstawicielem PHILIPSA w Polsce. Po II wojnie światowej firma została niebawem znacjonalizowana, w dawnej fabryce BRABORK powstał początkowo Zakład Wytwórczy Urządzeń i Aparatury Grzejnej, a następnie Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego.

Odcinek o grzejniku BRABORK 10862:
   • Polski grzejnik BRABORK typ 10862 z lat 19...  

Krótka prezentacja grzejnika BRABORK 10862:
   • Grzejnik elektryczny BRABORK model 10862 z...  

Krótka prezentacja grzejnika BRABORK 10863:
   • Przedwojenny grzejnik elektryczny BRABORK ...  

Obydwa te grzejniki BRABORK zobaczyć można "na żywo" wśród eksponatów wystawy Muzeum Nowoczesności zatytułowanej "Jak jest zima, to musi być zimno" dostępnej od 6 grudnia 2025 do 13 stycznia 2026 w dawnej zajezdni trolejbusowej (ul. Knosały) w Olsztynie.

Zainteresowanym historią firmy polecam artykuł Jerzego Majewskiego pt. "U Borkowskich można było dostać cuda ówczesnej techniki", "Gazeta Wyborcza" - Warszawa, 6.10.2013:
https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa...