آداب و مباهات رمضان

استاد محمد معروف راسخ حفظ الله تعالی

آداب رمضان:

✅ ۱. نیت خالصانه: روزه را فقط برای رضای الله بگیر، نه برای عادت یا نمایش.
✅ ۲. سحری خوردن: پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: "سحری بخورید، زیرا در آن برکت است." (بخاری و مسلم)
✅ ۳. افطار با عجله نکردن: اما به محض غروب خورشید افطار کن، چون این سنت پیامبر است.
✅ ۴. دعا در وقت افطار: لحظات افطار، زمان استجابت دعا است. دعای معروف:
اللهم لك صمت، وعلى رزقك أفطرت، فاغفر لي يا غفور يا رحيم
✅ ۵. پرهیز از گناهان: دروغ، غیبت، بدگویی، نگاه حرام و هر کار ناپسند، ثواب روزه را از بین می‌برد.
✅ ۶. قرآن خواندن: رمضان ماه قرآن است، سعی کن روزانه حداقل چند آیه با تدبر بخوانی.
✅ ۷. نمازهای نفل: تهجد، نماز تراویح و نمازهای نفل در این ماه اجر بزرگی دارد.
✅ ۸. صدقه و کمک به دیگران: کمک به فقرا، افطاری دادن و کارهای خیر، پاداش روزه را چندین برابر می‌کند.
✅ ۹. کنترل زبان و رفتار: روزه فقط پرهیز از خوردن و نوشیدن نیست، بلکه باید از گفتار و رفتار بد نیز دوری کنی.
✅ ۱۰. زیاد گفتن ذکر و استغفار: "سبحان الله"، "الحمدلله"، "الله اکبر"، "استغفرالله" را زیاد بگو تا دلت نورانی شود.
✅ . خوش‌اخلاقی و کنترل زبان – پرهیز از غیبت، دروغ، و سخنان بیهوده.
✅ . اعتکاف در دهه آخر – اگر امکان دارد، ده روز آخر را در مسجد اعتکاف کنیم.
✨ رمضان فرصتی برای تغییر و نزدیک شدن به الله است، پس از آن به بهترین شکل استفاده کن!

حدیث صحیح در مورد دعای افطار:
پیامبر صلی الله علیه وسلم وقتی که روزه را افطار می‌کرد، این دعا را می‌خواند:
"ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ العُرُوقُ، وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ."
(تشنگی رفت، رگ‌ها سیراب شدند، و اگر الله بخواهد، پاداش ثابت شد.)
📖 (ابوداود، ابن ماجه، صحیح سنن ابی داود ۲۳۵۷)
✨ پس هنگام افطار، با اخلاص این دعا را بخوان، زیرا دعا در این لحظه پذیرفته می‌شود!

کسی که برای سحری بیدار می‌شود می‌تواند نماز تحجد بخواند و این کار بسیار فضیلت دارد.

چرا تحجد خواندن در این وقت بهتر است؟

✅ ۱. وقت سحر، بهترین زمان برای دعا و استغفار است.
✅ ۲. پیامبر ﷺ فرمودند:
«الله متعال هر شب در ثلث آخر شب به آسمان دنیا نزول می‌کند و می‌فرماید: کیست که مرا بخواند تا اجابتش کنم؟ کیست که از من طلب کند تا به او بدهم؟»
📖 (بخاری و مسلم)
✅ ۳. تحجد، یکی از نشانه‌های بندگان خاص الله است:
«و آنان که در دل شب برای پروردگارشان سجده و قیام می‌کنند.»
📖 (الفرقان: ۶۴)

چگونه تحجد بخوانیم؟

🔹 حداقل ۲ رکعت و حداکثر ۸ یا ۱۲ رکعت بخوان.
🔹 می‌توانی در دو رکعت آخر وتر را هم اضافه کنی.
🔹 بعد از نماز، دعا و استغفار کن، زیرا این وقت، زمان قبولی دعاهاست.
✨ پس اگر برای سحری بیدار می‌شوی، این فرصت را از دست نده و چند رکعت تحجد بخوان، تا الله تو را در زمره‌ی بندگان خاصش قرار دهد.

فضیلت اعتکاف در رمضان

۱. پیروی از سنت پیامبر ﷺ
رسول الله ﷺ همیشه در دهه آخر رمضان اعتکاف می‌نشستند. چنان‌که در حدیث آمده:
«پیامبر ﷺ در دهه آخر رمضان اعتکاف می‌کردند تا وقتی که از دنیا رفتند.»
📖 (بخاری و مسلم)
۲. نزدیکی خاص با الله متعال
اعتکاف فرصتی است تا دل از دنیا ببری و فقط با الله باشی. این خلوت روحانی، قلب را زنده و نورانی می‌سازد.
۳. کسب شب قدر
کسی که در دهه آخر رمضان اعتکاف کند، احتمال زیادی دارد که شب قدر را درک کند و عبادتش برابر با عبادت هزار ماه باشد.
۴. تمرین اخلاص و ترک گناه
در اعتکاف، از کارهای دنیوی دور شده و بر نماز، قرآن و دعا تمرکز می‌کنی که این، نفس را تزکیه می‌کند و انسان را به تقوا نزدیک می‌سازد.
✨ پس اگر توانستی، این فرصت را از دست نده و حداقل چند روزی برای اعتکاف وقت بگذار، زیرا این لحظات بسیار ارزشمندند!

مباهات رمضان (چیزهایی که باعث افتخار این ماه می‌شود):

🌙 ماه نزول قرآن – قرآن در این ماه نازل شده است.
🌙 ماه مغفرت و رحمت – درهای جهنم بسته و درهای بهشت باز می‌شوند.
🌙 ماه برکت و اخلاص – اعمال نیک چندین برابر پاداش دارند.
🌙 وجود شب قدر – عبادت در این شب بهتر از هزار ماه است.
🌙 مورد افتخار مسلمانان – رمضان نماد تقوا، صبر، و نزدیکی به الله است.
✨ رمضان فرصت طلایی برای پاک شدن و تقرب به الله است!


چیزهایی که روزه را باطل می‌کند:

✅ ۱. خوردن و آشامیدن عمداً (اگر فراموشانه باشد، روزه باطل نمی‌شود.)
✅ ۲. استفراغ عمدی (اگر خودت عمداً باعث استفراغ شوی.)
✅ ۳. رابطه زناشویی در روز رمضان (گناه بزرگی دارد و کفاره سنگین دارد.)
✅ ۴. خروج منی به سبب استمناء یا لمس شهوانی
✅ ۵. حجامت و خون دادن زیاد (که باعث ضعف شدید شود)
✅ ۶. استعمال عمدی دود، بخار یا اسپری که وارد معده شود
✅ ۷. داروهای تزریقی که جای غذا را بگیرد (مثل سرم غذایی، ولی آمپول‌های درمانی مشکلی ندارد.)
✅ ۸. خوردن دارو یا چیزی برای جلوگیری از روزه گرفتن
⚠ نکته: اگر چیزی بدون عمد وارد گلو شود (مثل گرد و غبار، یا آب هنگام وضو)، روزه باطل نمی‌شود.
✨ پس مراقب باش که روزه‌ات را به‌خاطر بی‌احتیاطی از دست ندهی، زیرا رمضان فرصتی بی‌نظیر برای تقرب به الله است!

استفاده از کریم دندان (خمیر دندان) در حال روزه اگر عمداً چیزی از آن را ببلعی، روزه را باطل می‌کند.
اما اگر فقط مسواک بزنی و چیزی داخل گلویت نرود، روزه باطل نمی‌شود. بهتر است از مسواک بدون خمیر دندان استفاده کنی یا بعد از سحری دندان‌هایت را مسواک بزنی تا نیازی به آن در روز نداشته باشی.
⚠ احتیاط: چون خمیر دندان کف می‌کند و احتمال ورود آن به حلق وجود دارد، بهتر است از مسواک و سواک (چوب مسواک) بدون خمیر دندان استفاده کنی.