Colombia 40 jaar later

Eind 1985 trokken drie studenten Sociologie uit Groningen naar Colombia om hun studiegenoot te bezoeken, die daar stage deed aan de Universiteit van Bogotá.
Veertig jaar later maken we deze reis opnieuw, nu met z’n tweeën. Een van ons is twee jaar geleden overleden en de stagiair, die nog altijd in Colombia woont, kan even niet terug omdat zijn visum is verlopen.
De reis begint in Bogota in de Candelaria om de hoek waar we 40 jaar geleden woonden. Bogota ligt op 2600 meter hoogte. De ijle lucht doet ons naar lucht happen, als we ’s avonds laat vanaf de Plaza Bolivar omhoog lopen naar het appartement. Bogota is een totaal andere stad, vol en vies met auto’s, wat constante files tot gevolg heeft. Een van de centrale hoofdstraten de Septima (zevende) is nieuw ingericht als fietslaan. Kortom er is altijd wel een bestuurder, die ook de groene kant wil laten zien. Twee keer hebben we in het centrum geluncht met Colombianen. Daniel en Alfonso vertelden hun persoonlijke verhalen, tegen de achtergrond van 40 jaar Colombia.
Hoewel de vrede is getekend met de verschillende guerrilla groeperingen als de FARC, M19 en de ELN heeft het land nog altijd een van de hoogste moordcijfers. Veertig jaar geleden reden we zorgeloos met bussen door het land van de ene road block naar de andere. Duidelijk zichtbaar als buitenlanders werden we als gasten behandeld en werd ons door geen enkele partij een strobreed in de weggelegd.

Hoofdstukken
00:00 Bogotá
11:35 Armero
20:36 Salento
30:30 Jardin
34:00 Medellin
40:30 Cartagena

Het landschap ingeklemd door de uitlopers van de Andes in drie Cordilleras blijft adembenemend. Naast moderne snelwegen, zijn er nog altijd tweebaanswegen door de bergen, waar het vrachtverkeer langzaam omhoog kruipt of stapvoets afdaalt. De wegrestaurants zijn in sommige streken even primitief als 40 jaar geleden.
Het witte katoenstadje Armero, dat op 13 november 1985 van de aardbodem verdween door een modderstroom, maakt even veel indruk als een maand na de ramp. De vochtige hitte en stank voor lijken en kadavers vergeet je nooit. De herinnering wordt levend gehouden met goed onderhouden graven.
Salento, het stadje in de koffiedriehoek, ontvangt ons gastvrij op het stadsplein waar de inwoners jong en oud de avond doorbrengen op het terras, aan de biljarttafel of gewoon onder klokgelui meelopen in een processie. Nergens politie of Boa’s om de orde te handhaven. Het lijkt een perfecte maatschappij.
Overal zijn de Colombianen gastvrij, of het nu is bij een tolpoortje, een road block of bij het instappen van de kabelbaan.
Onvoorstelbaar dat er nog zoveel geweld is in het land. Zodra mensen lid van worden van een groepering, een religie of politieke overtuiging aanhangen, worden ze pas gevaarlijk.
Opvallend zijn de vele winkelcentra waar een nieuwe middenklasse zich graag laat zien. De gewone burgerman zorgt voor stabiliteit en economische groei.
Het blijft onvoorstelbaar hoe we veertig jaar geleden zonder internet, mobiele telefoon of sociale media het land doortrokken. Nu wijst Google Maps ons de weg. Hotels boeken we via Booking dot com en AirBnB terwijl we in de auto zitten. Vertalen, of info krijgen we op maat via Ai. Is het dan nog wel spannend? Jazeker, alleen de herinnering maakt het al mooi. Maar nog mooier is het weer de wolken in Bogota te voelen. De geur van de subtropische dalen met vers fruit en gemalen koffie. En altijd weer die glimlach van de Colombiaan.
Met in het achterhoofd Honderd Jaar Eenzaamheid van Gabo, Gabriel Garcia Marquez met zijn dorp Macondo zoeken wij naar de ideale samenleving. Macondo was deze ultieme samenleving waar geen kerkhof was, omdat niemand doodging. Het ging pas mis toen de kerk zijn opwachting maakte, gevolgd door de regering en het leger.
Om te begrijpen waar dit allemaal toe leidde zou je De Pizarro’s moeten lezen. Een familiekroniek van drie generaties, van een keurige marine admiraal tot zijn kinderen die bij de guerrilla gaan. Meeslepend beschreven door Robert-Jan Friele, een absolute topper.
Is Colombia een vakantieland? Curaçao ligt op slecht anderhalf uur vliegen voor een weekendje naar de Caribische kust met koloniale steden als Cartagena, Santa Marta of Baranquilla. Hou je van echt avontuur dan ga je het land in met steden als Medellin, Cali, Salento, Jardin of naar de Pacific met een stad als Buenaventura. Colombia es muy linda!