Expeditie Limburg: Mysterie van het Geuldal

Mysterie van het Geuldal

De zoektocht
In mei 2009 vond op de Däölkesberg in Valkenburg a/d Geul een onderzoek plaats naar mogelijke prehistorische vondsten in een daar in de mergelwand uitgesleten grot. Als dat inderdaad het geval zou zijn, dan zou het de eerste keer zijn dat een dergelijke prehistorische grot - een abri - in Limburg zou worden gevonden. En dat zou een unieke vondst zijn.

Aanleiding
Dertig jaar geleden vond lokaal archeoloog Hub Pisters in de grot in de Däölkesberg voor het eerst enkele vuurstenen werktuigen uit de prehistorie. "Ik vermoedde toen al dat dit wel eens een abri zou kunnen zijn", vertelt Pisters. "Maar de vondsten riepen nog te veel vraagtekens op. Echte harde bewijzen had ik niet. Vervolgonderzoek was nodig."

Uiteindelijk heeft het 30 jaar geduurd voordat dat vervolgonderzoek er zou komen. Omdat het een dergelijke unieke vindplaats zou kunnen worden, besloot de gemeente Valkenburg aan de Geul dit jaar om de vraagtekens eindelijk voor eens en voor altijd op te lossen. Archeologisch onderzoeksbureau ARCHOL kreeg de opdracht om de opgraving uit te voeren in samenwerking met de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed en de Universiteit van Leiden. En Hub Pisters? Die was uiteraard ook van de partij.

Historische achtergrond
De vondsten die Hub Pisters in de omgeving van de grot vond in de afgelopen decennia dateren zowel uit de Midden- als Late Steentijd, en werden daarmee achtergelaten door zowel Neanderthalers als onze eigen voorouders, Homo sapiens. De vondsten die Pisters ìn de grot vond waren allen enkel afkomstig uit de Late Steentijd, het Neolithicum, dat rond 5.300 voor Christus begon en eindigde rond 2.000 voor Christus.

Dit was de tijd waarin ook de vuursteenmijnbouw in Valkenburg en op andere plekken in Zuid-Limburg floreerde. Het klimaat was in deze tijd dusdanig dat kleine groepen jagers-verzamelaars in zomerperioden richting de jachtgronden in Midden- en Noord-Limburg trokken, terwijl ze in de winterperioden beschutting zochten in grotten in de Ardennen.

Dit soort grotten - abri's - waar onze prehistorische voorouders schuilden voor de winterse kou en sneeuw, zijn vooralsnog enkel uit de Ardennen en Zuid-Frankrijk bekend. Archeologen gingen er vanuit dat dit soort grotten in Nederland niet voorkwamen.

Lees voor meer informatie de vensters "Een tent van rendierhuiden" en "Vuursteenmijnen uit het Savelsbos" uit de Limburgse canon.