Кластер "бомбаси" ўзбек фермерларини хонавайрон қилмоқда

Аббос Ўзбекистондаги фермер хўжалигида 17 йил пахта ва сабзавот етиштириш билан шуғуллангандан сўнг фермерликни ташлашга қарор қилди.

Айтишича, президент Мирзиёевнинг Ўзбекистондаги жуда қаттиқ назорат қилинадиган қишлоқ хўжалиги соҳасига оид чиқарган фармони уни янги хусусий кластер фирмасига бўйсунувчи ходим бўлишга мажбурлайди.

‒ Бундан кўра ишсиз бўлганим яхши, ‒ деди Аббос, лекин ўч олинишидан қўрқиб, фамилиясини айтмади.

‒ Кластер фирмасининг шартнома шартлари менга тўғри келмайди, ‒ деди у “Озодлик” мухбирига. ‒ Бу мустақил эмаслигимизни англатади. Мен энди бу ишни қилмайман.

Аббос шартномага қўл қўядиган бўлса, даромади кескин камайиб кетишини, шартнома фермерларни эксплуатация қилиш ҳисобига кластер оладиган фойдани кўпайтирадиган қилиб ёзилганини айтди.

Яширин хусусийлаштириш схемаси

Дарҳақиқат, Ўзбекистоннинг кластер тизими, моҳиятан, “яширин” ёки “махфий хусусийлаштириш” шаклидир. Шарқий Европада 90-йилларда ушбу схемадан коррупциялашган амалдорлар ва уларнинг хусусий сектордаги ҳамтовоқлари давлат фирмалари активларини тортиб олиш учун фойдаланган эди.

Ўзбекистонда эса янги хусусий “кластерлар” фермерларга қилган меҳнати учун етарли даражада пул тўламай туриб, қишлоқ ҳўжалигининг сердаромад соҳалари устидан давлат шу пайтгача юритиб келган узоқ муддатли назоратни гарданига олмоқда.

Жаҳон банки “Боғдорчиликни ривожлантириш лойиҳаси” доирасида Ўзбекистонга 637 миллион АҚШ долларилик сармоя киритди. Бунга Жаҳон банки 2018 йил январида маъқуллаган 500 миллион долларлик кредит ҳам киради. Ўшанда Тошкент “кластер” ислоҳоти деб номланган режани ишга туширган эди.