Ruiny wapienników w Nakle Śląskim - Tajemniczy świat ruin

Uważa się, że w Nakle powstały pierwsze wapienniki w powiecie tarnogórskim. Powiązanie Nakła z przemysłem wapienniczym potwierdza urbarz nakielski z 1785, w którym nakazuje się kmieciom pracę w okresie zimowym w pańskich wapiennikach i kamieniołomach. Pierwsze znane wapienniki w tym miejscu powstały z inicjatywy hrabiego Donnersmarck i od nich wzięła się nazwa tutejszego przysiółku czyli Wapienniki Śląskie. W 1886 działało 10 takich pieców do wypalania wapna, w których pracowało 175 pracowników. Hrabia Hugo Henckel von Donnersmarck posiadał 4 piece, hrabia Koschutzki z Koszęcina 2 piece, spółka akcyjna Weber Górka ze Strzybnicy 2 piece. W 1913 z powodu słabego zbytu wapna następuje wygaszanie kilku pieców. Następnie w 1924 na terenie Nakła działa już tylko przedsiębiorstwo wchodzące w skład spółki The Henckel von Donnersmarck Beuthen Estates Limited, które użytkowało 7 pieców. Wielkość produkcji ulegała wahaniom i uzależniona była od zapotrzebowania rynku. W 1929 uzyskano najlepsze potwierdzone wyniki osiągając wydobycie w kamieniołomie na poziomie 30,485t oraz uzyskując 17,514t wapna o wartości 504234zł. Po II wojnie wapienniki zostały przejęte przez przedsiębiorstwo państwowe Zakłady Dolomitołomów i wapienników z siedzibą w Tarnowskich Górach i wchodziło w skład Zjednoczonych Kopalń Rudy Żelaznej i Topników w Częstochowie. Wytwarzano wtedy wapno budowlane w dalszym ciągu pozyskując surowiec z pobliskiego kamieniołomu. W 1951 wapienniki się usamodzielniły i przyjęły nazwę Nakielskie Zakłady Wapiennicze. W 1959 zostały przejęte przez Tarnogórskie Zakłady Dolomitowe w Suchej Górze, które przeprowadziły przebudowę wapienników i dostosowano je do prażenia dolomitu na potrzeby hutnictwa żelaza. W literaturze są wzmianki, że w 1959 same piece miały zakończyć funkcjonowanie i miały już nie być uruchamiane. Tak czy inaczej od 1959 zaczęto wytwarzać dolomit prażony wykorzystywany jako topnik w procesach wielkopiecowych. Surowiec był również dowożony wąskotorówką z Kopalni Bobrowniki oraz koleją z Górażdży w pobliżu Opola. Nakielkie zakłady przed przejęciem stanęły przed groźbą zamknięcia. Powodem była likwidacja kamieniołomu oraz ciężkiej sytuacji hutnictwa spowodowanej brakiem dolomitu prażonego. Po przejęciu w 1959 opracowano plany przebudowy pieców z założeniem przestawienia ich na prażenie dolomitu. Eksperyment pierwszy w Polsce został pomyślnie przeprowadzony. Dzięki stosunkowo niewielkim nakładom wynoszącym 1,5 mln zł zakład rocznie dostarczał ok 30 tyś ton dolomitu prażonego rocznie po wyjątkowo niskich cenach produkcji. Nakielskie Zakłady stały się wtedy wydziałem produkcyjnym Tarnogórskich Zakładów Dolomitowych, które posiadały jeszcze kamieniołomy dolomitu w Bobrownikach oraz Blachówce. Później przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na Górnicze Zakłady Dolomitowe w Bytomiu z uwagi na przyłączenie w 1975 Suchej Góry do Bytomia. Dolomit prażony wytwarzano do 31.03. 1981. Z czasem piece przystosowano także do wytwarzania nawozów z odpadów dolomitowych dla potrzeb rolnictwa. 30.06.1986 prażalnia dolomitu zakończyła działalność i wygaszono piece, lecz nadal wytwarzano nawozy sztuczne. Z początkiem 1990 cały zakład przeróbki dolomitu przejęła spółka Dolnak, która rozpoczęła produkcję nawozów rolniczych na pola i dla działkowców w małych opakowaniach pod nazwą Dolovit. Podobno w 1990 rozebrano 4 piece pozostawiając istniejące 3. W 2003 zakład Dolnak został zamknięty.

#tajemniczyświatruin #trip #history #ruins #urbex,#zabytki #industriada #blogodkrywcy #musicfordestruction #youtube #nationalgeographic #discovery