BAŞKASININ KARISI - Dostoyevski | Kıskançlık: İnsanı Kendi Yatağının Altına Saklayan Korku (Podcast)

"Bir erkek karısını kıskandığında, aslında sevdiğini kaybetmekten değil; kendi itibarının, o şişirilmiş egosunun çizilmesinden korkar."

Dostoyevski, *Başkasının Karısı* (ve Yatağın Altındaki Koca) öyküsünde, St. Petersburg'un o gri sokaklarında paltosuna sarılmış, saygın ama paranoyak bir adamı, Ivan Andreyeviç'i takip ettirir bize. Karısının sadakatinden şüphelenen bu "ağırbaşlı" adam, kıskançlığın pençesinde öyle bir hale gelir ki; kendini tanımadığı bir evin yatak odasında, başka bir adamla birlikte yatağın altında saklanırken bulur. Bu, sadece bir durum komedisi değil; insanın "saygınlık" maskesinin ardındaki o zavallı, güvensiz ve gülünç halinin ifşasıdır.

Ancak kitap sadece kahkaha değildir. Dosyadaki diğer öykü *Namuslu Hırsız* ile Dostoyevski, bizi birden buz gibi bir gerçeğe çarpar. Evdeki bir pantolonu çalıp içki parası yapan ayyaş Emelyan'ın, o hırsızlığı bir türlü itiraf edemeyişi ve vicdan azabından eriyip bitişi... Emelyan ölürken bile dürüsttür aslında; çünkü onu öldüren açlık değil, utançtır.

Bu videoda; bir yanda kıskançlığın insanı düşürdüğü o absürt çukuru, diğer yanda vicdanın o sessiz ama öldürücü ağırlığını konuşuyoruz. Dostoyevski, yatağın altındaki kocayla dalga geçerken, namuslu hırsızla birlikte ağlar.

Hazırsanız, o tozlu yatağın altına bakıyor ve soruyoruz: Sizi oraya sokan şey aşk mı, yoksa gurur mu?