Walking in Thessaloniki 3 (Aristotelous Sq. - Kapani - Ancient Agora - Agios Dimitrios) (22-6-2019)

Με τη Σοφία Τερζή ξεκινήσαμε από την πλατεία Αριστοτέλους και αφού περάσαμε μέσα από το Καπάνι και την αγορά της Άθωνος, μπήκαμε στο χώρο της Αρχαίας Ρωμαϊκής Αγοράς, μετά στον Άγιο Δημήτριο και στο Αλατζά Ιμαρέτ.
Ήταν Σάββατο, η πόλη έσφυζε από ζωή, όμως καθώς βαδίζαμε, συχνά στο μυαλό μας έρχονταν εικόνες θαμπές και ήχοι σιγανοί από περασμένους χαμένους μέσα στην ομίχλη του χρόνου καιρούς.
Επιμέλεια: Παν. Γιαννούλης
*******
" Υπήρχε λοιπόν μια γιορτή, τα Δημήτρια, όπως στην Αθήνα τα Παναθήναια και στη Μίλητο τα Πανιώνια. Κι είναι αυτή το πιο μεγάλο πανηγύρι των Μακεδόνων. Γιατί έρχουνται σ' αυτό όχι μόνο Θεσσαλονικιοί κι άλλος ντόπιος πληθυσμός, μα από παντού και λογής λογής: Έλληνες απ' όλα τα μέρη, Σλάβοι κάθε φυλής απ' αυτούς που ζουν δίπλα στον Ίστρο (Δούναβη) ως τη Βουργαρία, Καμπανίτες, Ιταλοί, Ισπανοί, Πορτογάλοι και Γαλάτες απ' αυτούς που ζουν πέρ' απ' τις Άλπεις και κοντολογής τα κύματα του ωκεανού στέλνουν στο Μάρτυρα, προσκυνητές και πανηγυριώτες. Τόσο πολύ είναι ακουστός στην Ευρώπη.
"(...) Κι ήταν αυτά που έβλεπα στο πανηγύρι τέτοια πάνου κάτου: εμπορικές σκηνές αντικρυστές, στημένες σε σειρές αντίπλευρες: οι σειρές αυτές πήγαιναν πολύ μακριά, πάντα όμως αντικρυστά, η μια στην άλλη, κι άνοιγαν μέσα σε μια πλατεία κι άφηναν ένα πέρασμα για τον κόσμο. Αν τις έβλεπες πόσο πυκνές ήταν οι σειρές αυτές και πόσο ίσιες, θα 'λεγες πως ήτανε γραμμές που ξεκίνησαν από αντίθετα, πολύ μακρινά σημεία. Κάπως κάθετες στις σειρές αυτές ήτανε στημένες άλλες σκηνές κι αυτές, βέβαια στη σειρά, μα όχι σε μάκρος τώρα, μα σα να ξεφύτρωναν πολύ μικρούτσικα πόδια από συρμή.(...)"
" Αν τώρα, περίεργε φίλε μου, θέλεις να μάθεις και τι ήτανε μέσα, όπως είδα αργότερα σαν κατέβηκα απ' το λόφο, σου λέω πως είδα κάθε είδος υφάσματα και νήματα από άντρες και γυναίκες κι όσα κουβαλούν απ' τη Βοιωτία και το Μοριά κι όσα απ' τη Ιταλία στους Έλληνες τα εμπορικά καράβια. Κι η Φοινίκη ωστόσο προσφέρνει πολλά κι η Αίγυπτο κι η Ισπανία και τα Γάδειρα (Ηράκλειες Στήλες), όπου υφαίνουν τα ωραιότερα υφαντά. Αυτά όμως οι εμπόροι τα κουβαλούν στην παλιά Μακεδονία και στη Θεσσαλονίκη ολόισια απ' τις χώρες, όπου τα υφαίνουν. Ο Εύξεινος Πόντος πάλι στέλνει τα προϊόντα του στο Βυζάντιο (Κωνσταντινούπολη) κι από κει τα κουβαλούν πολλά άλογα και πολλά μουλάρια, όσα μπορούν να κουβαληθούν. Κι αυτά βέβαια, ύστερα, όταν κατέβηκα τα ψιλολόγησα ένα ένα και τα καλοκοίταξα. Όταν ωστόσο καθόμουν ακόμα στο λόφο, μου άρεζε να θαυμάζω τα είδη και το πλήθος τα ζώα και πως η βαβούρα τους έφτανε ανάκατη στ' αυτιά μου πολύ ευχάριστη. Άλογα που χλιμίντριζαν, βόδια που μουκάνιζαν, πρόβατα που βέλαζαν, γουρούνια που γούρλιζαν και σκυλιά που γάβγιζαν. Επειδή κι αυτά ακολουθούν τ' αφεντικά τους, εχτροί πότε των λύκων και πότε των κλεφτών.
"Αφού λοιπόν τα καλοκοίταξα όλ' αυτά με την ησυχία μου και χόρτασε το μάτι μου από θεάματα, ξεκίνησα πάλι για την πολιτεία, γιατ' ήθελα να σεργιανίσω κι άλλα θεάματα δηλαδή και την ιερή σύναξη. Αυτή βαστάει τρεις ολονύχτερες αγρυπνίες, ενώ πολλοί παπάδες και πολλοί καλόγεροι δοξολογούν το Μάρτυρα. Επικεφαλής τους ο αρχιεπίσκοπος στέκεται αρχιθέωρος, επειδή αυτός διευθύνει τη γιορτή, όπως είναι φυσικό κι ορίζει τι πρέπει να κάμνουν. Όλ' αυτά λοιπόν γίνουνται κάτω από φως από λαμπάδες
κι η Αυγή σα φάνη η πουρνογέννητη
και ροδοδαχτυλάτη
θα 'λεγε ο Όμηρος φτάνει στο ναό ο δούκας του τόπου και προχωρεί με μεγάλη σωματοφυλακή κι επισημότητα, ενώ πολλοί καβαλάρηδες κι όχι λιγότεροι πεζοί κανόνιζαν την πομπή και την πορεία της."
[ΑΝΩΝΥΜΟΣ, Τιμαρίων ή περί των κατ' αυτόν παθημάτων(12ος αι.),μετάφρ. Γιάννης Τσάρος] [Ερανισμός κειμένου από Η Θεσσαλονίκη,τ. Α',εκδ. Κέντρου Ιστορίας Θεσ/νίκης,1985,σελ.197-199 και Μια πόλη στη λογοτεχνία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,επιλογή κειμένων Σ. Σερέφας, εκδ. Μεταίχμιο,2002,σελ.173-175]

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ:
00:00 Πλατεία Αριστοτέλους
01:40 Γωνία Αριστοτέλους με οδό Μητροπόλεως
03:13 Γωνία Αριστοτέλους με οδό Τσιμισκή
04:53 Γωνία Αριστοτέλους με οδό Βασιλέως Ηρακλείου
06:05 Γωνία Αριστοτέλους με οδό Ερμού
07:10 Αγορά Βλάλη (Καπάνι)
13:32 Αγορά Άθωνος
18:07 Μονή Αγίας Θεοδώρας
28:35 Ναός Παναγίας Χαλκέων
29:00 Πάρκο Αριστοτέλους
31:10 Ρωμαϊκή αγορά
36:54 Μουσείο Ρωμαϊκής αγοράς
50:23 Ωδείο Ρωμαϊκής αγοράς
55:35 Ναός Αγίου Δημητρίου
56:00 Λάρνακα Αγίου Γρηγορίου Καλλίδη
56:35 Λάρνακα Αγίου Δημητρίου
58:40 Κρύπτη Αγίου Δημητρίου
1:10:43 Αίγλη (Γενί χαμάμ)
1:12:57 Αλατζά Ιμαρέτ