LEOPOLD TYRMAND - ZŁY 1/25

https://buymeacoffee.com/unikat.radio
Zły – powieść kryminalna Leopolda Tyrmanda, po raz pierwszy wydana w 1955 roku.

Akcja powieści toczy się w Warszawie na początku lat 50. XX w. Tytułowy "Zły" to tajemniczy bohater, walczący, początkowo samotnie, w obronie słabszych, z kryminalnym półświatkiem stolicy. Akcja utworu rozgrywa się w charakterystycznych dla Warszawy tego okresu miejscach – ruinach, ocalałych starych kamienicach, placach budowy socrealistycznych gmachów, bazarze Różyckiego, podejrzanych knajpkach i nowych kawiarniach. Przedstawione zostały typowe środowiska dziennikarzy, chuliganów, koników, handlarzy, drobnych przedsiębiorców i robotników.

Powieść napisana żywym językiem, niekiedy naśladującym reportaż, z użyciem w dialogach gwary warszawskiej, została entuzjastycznie przyjęta przez czytelników w 1955 roku. Witold Gombrowicz pisał o niej: bo to wszystko lśni, tryska, brzmi, śpiewa.... Do dzisiaj wielokrotnie wznawiany.

Postacie
Zły – wł. Henryk Nowak, tytułowy bohater powieści. Niegdyś najbliższy współpracownik Buchowicza, rozbójnik i morderca. Obecnie potajemnie walczący z warszawskimi chuliganami.
Filip Merynos – wł. Władysław Buchowicz, prezes spółdzielni "Woreczek", będącej przykrywką dla największej organizacji przestępczej w Warszawie. Początkowo działał na Siekierkach, Pradze, jednak złote czasy jego działalności działy się na Śródmieściu. Śmiertelny wróg Złego. Stworzył mit Obywatela Kudłatego.
Inż. Albert Wilga - właściciel warsztatu samochodowego współpracujący z Merynosem. Znany z niezwykłej odporności na alkohol. Jego specjalnością było wyciąganie informacji przy wódce.
Jerzy Meteor - podwładny Merynosa, warszawski cwaniak, konik, bikiniarz. Zaleca się do Marty. Meteor dyrygował konikami podczas wielkiego przekrętu z biletami na mecz Polska-Węgry.
Robert Kruszyna - były bokser, zmuszony do zakończenia kariery przez nieszczęśliwy wypadek, stacza się do roli człowieka od mokrej roboty w bandzie Merynosa.
Obywatel Kudłaty – wł. Jan Chaberek, rzekomy herszt warszawskiego półświatka. Były mąż Anieli. Merynos przetrzymywał go w piwnicy, w której Kudłaty nabrał zwierzęcych cech ciągle pijąc. W jego pokoju dokonywane były "sądy" nad przeciwnikami Merynosa.
Jonasz Drobniak – buchalter i detektyw-amator. Rozwiązał tajemnicę Złego. Był początkowo podejrzewany, że to on jest Złym. Jeździł przedwojennym samochodem-czółenkiem, nosił melonik, laskę i atrapę pistoletu .
Marta Majewska – sekretarka. Narzeczona najpierw Zenka, później Doktora Halskiego. Napad na nią i obrona Złego, to początek fabuły książki. Przyjaciółka kioskarza Juliusza Kalodonta. Pierwowzorem postaci była pierwsza żona Tyrmanda, Małgorzata Rubel.
Witold Halski – lekarz pogotowia. Wraz z redaktorem Kolanko próbował rozgryźć tajemnicę Złego. Kochał Martę, przez jakiś czas flirtował z Olimpią Szuwar.
Edwin Kolanko – Redaktor "Expressu Wieczornego". Pierwowzorem postaci był sam Leopold Tyrmand. Wystarczy odnaleźć scenę, w której redaktor okazuje swoje nader oryginalne skarpetki.
Jakub Wirus - protegowany redaktora Kolanko w "Expressie Wieczornym". W ramach dziennikarskiego śledztwa infiltruje szajkę Merynosa. Umiera z ręki Kudłatego kiedy przestępcy odkrywają jego prawdziwą tożsamość.