Το Σανατόριο Καραμάνη στα Χάνια Πηλίου...ένα εκπληκτικό μνημείο σε κατάρρευση

Ο Γιώργος Καραμάνης, ένας από τους σπουδαιότερους γιατρούς της Θεσσαλίας και ολόκληρης της Ελλάδας, γεννήθηκε στη Δράκεια Πηλίου το 1873 . Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το έτος 1909 ίδρυσε στα Χάνια του Πηλίου το πρώτο Σανατόριο ύψους στην Ελλάδα. Το 1922 νυμφεύθηκε την πολύτιμη νεαρή συνεργάτιδά του, Άννα Καμπανάρη, αργότερα σύζυγο του ποιητή Άγγελου Σικελιανού. Το Σανατόριο εξελίχθηκε σε κέντρο συνάντησης της πνευματικής ελίτ της περιόδου του Μεσοπολέμου. Σημαντικό πλήγμα δέχθηκε το 1942 όταν ανατινάχθηκε η γεννήτρια παραγωγής ηλεκτρισμού του από ιταλικές δυνάμεις και όταν το 1943 βομβάρδισαν το Σανατόριο θεωρώντας το ορμητήριο και καταφύγιο αντιστασιακών.
Το 1960, το ίδρυμα χρεοκόπησε οικονομικώς και περιήλθε στα χέρια πιστωτών, ενώ το 1963 έγινε προσπάθεια επαναλειτουργίας του ιδρύματος. Ο θάνατος του ιδρυτή του το 1964 οδήγησε στον μαρασμό του Σανατορίου.
Η φυματίωση ήταν στα χρόνια εκείνα μια φοβερή μάστιγα με σοβαρότατες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Στο Σανατόριο, η «Ζωοδόχος Πηγή» όπως ονομάστηκε ελάμβανε χώρα ως εναλλακτικό μέσο η αεροθεραπεία λόγω των κατάλληλων κλιματολογικών συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή σε συνδυασμό με την ηλιοθεραπεία. Ο Γιώργος Καραμάνης το 1915 έφερε στο Σανατόριο συσκευή τεχνητού πνευμοθώρακα από την Ελβετία.
Όσον αφορά το κτιριακό, αρχικά το ίδρυμα το λειτούργησε στο Χάνι του Αντώνη Μυλιόρδου και στα δύο δωμάτια που διέθετε, τοποθέτησε τέσσερα κρεβάτια. Το 1915 οικοδομούνται οι πρώτες δύο πτέρυγες και τα βοηθητικά κτήρια, ενώ το 1925 κτίζεται το σπίτι του γιατρού. Το 1927 έχουμε την προσθήκη ακόμα μίας πτέρυγας και τέλος το 1930 δίνεται η οριστική μορφή του Σανατορίου με την δημιουργία της πτέρυγας αεροθεραπείας (λουξ). Το κτιριακό συγκρότημα διέθετε πενήντα κλίνες, αίθουσα εστιατορίου, συγκεντρώσεως, λουτρά σε κάθε όροφο. Τα δωμάτια μεσημβρινά, ευρύχωρα, με άφθονο αερισμό και ηλιασμό. Πολυτελώς επιπλωμένα, με παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και κεντρική θέρμανση. Τα δωμάτια διέθεταν ιδιαίτερη στεγασμένη βεράντα για την αεροθεραπεία του ασθενούς, χειμώνα και καλοκαίρι.
Στο Σανατόριο εκτελούνται πληθώρα εξετάσεων και μπορεί να συγκριθεί με τα μεγαλύτερα Σανατόρια της Ευρώπης. Το ίδρυμα είχαν επισκεφθεί σημαντικές προσωπικότητες της εποχής όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιώργος και η Μάρω Σεφέρη, ο Άγγελος Σικελιανός, ο Αλέξανδρος Δελμούζος, ο Μανώλης Τριανταφυλλίδης και άλλοι. Συνδετικός κρίκος η τότε σύζυγος του Γιώργου Καραμάνη, Άννα, μια γυναίκα με ιδιαίτερα χαρισματική προσωπικότητα.
Σήμερα, το σύνολο αυτού του εκπληκτικού κτιριακού συγκροτήματος βρίσκεται σε κατάρρευση και όπως πληθώρα μνημείων δυστυχώς πωλείται…
Στο βίντεο, ο αρχιτέκτονας Δημήτριος Καραγκούνης, Επίτιμος Προϊστάμενος του Τμήματος Αρχαιολογικών Έργων και Μελετών της ΕΦΑΛΑΡ σχολιάζει την σημερινή κατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος...
Θα ήθελα και δημόσια να ευχαριστήσω δύο έγκριτα δημοσιογραφικά site μεγάλης εμβέλειας για την φιλοξενία των βίντεο που ανεβάζω στο Youtube. To LarissaPress.gr και τον Λευτέρη Παπαστεργίου όπως επίσης το Thenewspaper.gr και τον Δημήτρη Μαρέδη.
Πηγές:
Μουγογιάννης Γεώργιος, Ο Γεώργιος Καραμάνης και το Σανατόριο Πηλίου, Βόλος 1982