Tragjedia e Thoma Delianës dhe përplasja me Enver Hoxhën!

Momenti më prekës i intervistës ishte padyshim rrëfimi mbi Thoma Delianën, xhaxhain e Andit dhe një nga figurat më interesante, por tragjike, të nomenklaturës komuniste. Si ish-Ministër i Arsimit, Thoma Deliana mbahet mend për reformat e tij, përfshirë futjen e sistemit 9-vjeçar, një lëvizje që u konsiderua tepër 'perëndimore' dhe 'liberale' nga paranoja e regjimit. Andi Deliana zbuloi anën njerëzore të këtij burrështetasi, i cili, pasi u shkarkua dhe u akuzua për devijime ideologjike, zgjodhi një formë të heshtur por dinjitoze proteste: ai u tërhoq në male, duke punuar si bari në Dhëmblan të Tepelenës, për të shmangur provokimet dhe për të mbrojtur integritetin e tij.
Deliana tregoi episode të panjohura më parë, si përplasja e xhaxhait të tij me Enver Hoxhën dhe Mehmet Shehun. Ai përshkroi një Thoma që, megjithëse ishte pjesë e sistemit, ruante një logjikë dhe një humanizëm që binte ndesh me brutalitetin e kohës. Vetëvrasja e tij e mëvonshme në zyrë përshkruhet nga nipi i tij jo si akt dobësie, por si një refuzim përfundimtar për t'u bërë pjesë e lojërave të ndyra të pushtetit dhe për të ruajtur nderin e familjes. 'Ai nuk ishte nga ata që ankoheshin për depresion, ishte një brez tjetër,' tha Andi, duke nënvizuar forcën e karakterit të xhaxhait të tij.

Kjo histori shërben si një dritare drejt kompleksitetit të jetës nën diktaturë, ku edhe ata që ishin në majat e pushtetit nuk ishin të sigurt. Rrëfimi i Andi Delianës për Thoma Delianën nuk është thjesht një histori familjare, por një pjesë e rëndësishme e memories kombëtare. Ajo tregon se si sistemi hante bijtë e vet dhe se si, edhe në errësirën më të thellë ideologjike, kishte individë që përpiqeshin të ruanin dinjitetin dhe vizionin për një Shqipëri më të mirë, edhe nëse çmimi për këtë ishte vetë jeta.
EN: The most touching moment of the interview was undoubtedly the story about Thoma Deliana, Andi’s uncle and one of the most interesting yet tragic figures of the communist nomenklatura. As a former Minister of Education, Thoma Deliana is remembered for his reforms, including the introduction of the nine-year schooling system—a move that the regime’s paranoia considered far too “Western” and “liberal.” Andi Deliana revealed the human side of this statesman, who, after being dismissed and accused of ideological deviations, chose a silent yet dignified form of protest: he retreated to the mountains, working as a shepherd in Dhëmblan, Tepelena, to avoid provocations and preserve his integrity.

Deliana recounted previously unknown episodes, such as his uncle’s clashes with Enver Hoxha and Mehmet Shehu. He described a Thoma who, although part of the system, maintained a logic and humanity that stood in stark contrast to the brutality of the time. His later suicide in his office is portrayed by his nephew not as an act of weakness but as a final refusal to participate in the dirty games of power and a way to safeguard his family’s honor. “He wasn’t the type to complain about depression; he was a different generation,” Andi said, emphasizing his uncle’s strength of character.

This story serves as a window into the complexity of life under dictatorship, where even those at the heights of power were not safe. Andi Deliana’s account of Thoma Deliana is not merely a family story but an important part of the national memory. It illustrates how the system consumed its own children and how, even in the darkest ideological times, there were individuals striving to preserve dignity and a vision for a better Albania—sometimes at the ultimate cost: their own lives.

   • Andi Deliana: Nga Shqipëria në Netflix, me...  

Subscribe "Dritare TV": https://www.youtube.com/c/DritareTV?s...

Për më shume lajme dhe informacione kliko KËTU:
https://www.dritare.net​

Like faqen Dritare.net në Facebook:
  / portali.dritare​  

Follow Dritare TV në Instagram:​
  / dritare_tv  

Follow Rudina Xhunga në instagram:
  / rudinaxhunga  

Follow Rudina Xhunga në Twitter:
  / rudinaxhunga​  

DritareTv, është një web televizion, i dritare.net.
Ne jo vetëm informojmë, por dhe mirëinformojme.
Nëse kërkon një dritare, ja ku është DritareTv.