Walking in Athens 25 Μονή Δαφνίου-Βοτανικός κήπος/Dafni Monastery-Botanical garden(28-5-2023)

Αυτή ήταν μια εκδρομή στο Βυζάντιο και στα λουλούδια. Στις ατραπούς της μεταφυσικής και στην αναγεννησιακή χάρη της Άνοιξης. Ενδιάμεσα μια άκαρπη προσπάθεια να προσεγγίσουμε τον αρχαίο θεό Πάνα και μια γονυκλισία στον τόπο μαρτυρίου της Λέλας Καραγιάννη και των συναγωνιστών/στριών της. Που θυσιάστηκαν για νάναι η δική μας Άνοιξη γεμάτη από φως. 28-5-2023.
Επιμ.: Παν. Γιαννούλης
---------
«...Οι αιώνες κυλούν, η ιστορία αλλάζει περπάτημα, οι παλιές θρησκείες γερνούν δίνοντας τη θέση τους σε καινούργιες. Οι αρχαίοι μαρμάρινοι ναοί, οι ολάνοιχτοι προς το φως και τη χαρά της ζωής, γκρέμισαν και στη θέση τους υψώθηκαν με άλλο ύφος και άλλο ρυθμό οι κλειστοί χριστιανικοί ναοί της ψυχικής περισυλλογής, οι σκοτεινοί χώροι της προσευχής, της εγκράτειας και της αποπνευματώσεως του αμαρτωλού σώματος.
"Γέμισε και η Αττική από σταυροθόλωτους βυζαντινούς ναούς, από βασιλικές, από απόμερα εκκλησάκια που θυμίζουν μοναξιά και ταπεινοσύνη, αποχή από τα εγκόσμια και ανάληψη στον κόσμο των αοράτων θεϊκών δυνάμεων. Όχι πια το πλαστικό μάρμαρο που αποθέωσε την ομορφιά και τη δύναμη του ανθρώπινου σώματος, αλλά οι ζωγραφισμένοι ημισκότεινοι εσωτερικοί τοίχοι της χριστιανικής εκκλησιάς, οι επιβλητικοί θόλοι με την αυστηρή μορφή του Παντοκράτορα και του Χριστού, οι άγιες εικόνες των τέμπλων με τις αxνοζωγραφισμένες μορφές των Αγίων και των Οσίων, των Προφητών και των Αποστόλων, της Παρθένου με το βρέφος στην αγκαλιά της.(...)
"Το «Δαφνί», δηλαδή η βυζαντινή Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, χτίστηκε στη θέση του αρχαίου ναού του Δαφνηφόρου Απόλλωνα – μια ακόμη απόδειξη ότι ο Χριστιανισμός ξεπήδησε μέσα από τα ερείπια της αρχαιότητας, όμως σαν κάτι το καινούριο, αλλά που διατήρησε αρκετά στοιχεία ουσίας και μορφής από το αρχαίο πνεύμα. Η εκκλησία αυτή, περίφημη για τα ψηφιδωτά της και κλασικό δείγμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, οικοδομήθηκε στα τέλη του 11ου αιώνα.
"Στα 1207 οι Φράγκοι κυρίεψαν τη Μονή, διώξαν τους ορθόδοξους μοναχούς και εγκατάστησαν στη θέση τους καθολικούς μοναχούς του Τάγματος των Κιστερκιανών. Με τους Φράγκους άκμασε πολύ η Μονή. Στα 1458 οι Τούρκοι διώξαν τους Φράγκους. Και στον 16ο αιώνα ξαναγύρισαν στη Μονή οι ορθόδοξοι μοναχοί. Η εκκλησιά αυτή θεωρείται σαν ένα από τα πιο λαμπρά δείγματα της χριστιανικής τέχνης, κυρίως για την λεπτόγραμμα ψηφιδωτά των τοίχων και των θόλων, όπου μέσα σε χρυσό φόντο και με ποικιλία χρωμάτων παρασταίνονται τα Εισόδια της Θεοτόκου, η Προσευχή της Αγίας Άννας, ο Μυστικός Δείπνος, η Προδοσία του Ιούδα, η Κοίμηση της Θεοτόκου, η Ανάσταση του Λαζάρου, η Σταύρωση του Χριστού. Μα η πιο επιβλητική παράσταση είναι η πολύ αυστηρή, η σχεδόν αγριωπή μορφή του Παντοκράτορα, που πιάνει όλο τον τρούλο κοιτάζοντας απειλητικά σχεδόν το αμαρτωλό γένος των ανθρώπων.
"Πυκνό είναι το χριστιανικό μυστήριο μέσα στην εκκλησιά του Δαφνιού, με τους ψηλούς, χοντρούς τοίχους, που μας απομονώνουν γαληνευτικά από τον έξω κόσμο. Μα μόλις βγούμε από το ναό με τα μάτια μας θαμπωμένα από το αχνό ζωγραφικό όραμα της χριστιανοσύνης, μας περιμένει ο Απόλλων ο Δαφνηφόρος, να μας κατατρυπήσει με τα βέλη του.(...)[ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗΣ*, Ελληνικοί χώροι, εκδ. Εστία,1979]
---
"(...)Το αγέρι ήταν κρύο και τα σύννεφα έγραφαν μαύρες σκιές στα γυμνά βουνά. Κοντά μας, σε μεγάλη έκταση, απλώνονταν τα ερείπια του μοναστηριού. Ψηλά τείχη, που στις σχισμάδες τους φύτρωναν θάμνοι και περικοκλάδες το περιτριγύριζαν. Εκεί κοντά είχαν χτίσει δύο ξύλινες παράγκες.(...)Οι ξύλινες αυτές παράγκες κοντά στα χαλάσματα έβαζαν, θαρρείς, στο τοπίο την τελευταία πινελιά της ελληνικής μελαγχολίας.(...)"[ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ**, Οδοιπορικό στην Ελλάδα, εκδ. Εστία,1999, σ.65](από Θ.Γιοχάλας-Τ.Καφετζάκη, Αθήνα, Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, εκδ.Εστία, 2012, σ.628)

*Αντρέας Καραντώνης (1910-1982/κριτικός,λογοτέχνης)
**Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1805-1875).Ταξίδεψε στην Ελλάδα το 1841

00:00 Συμβολή Ιεράς Οδού και λεωφόρου Αθηνών(ΧΑΊ΄ΔΑΡΙ)
00:30 Μονή Δαφνίου
02:15 Είσοδος στη Μονή Δαφνίου(Ανατολική Πύλη)
03:24 Νότια τετράγωνη αυλή
03:32 Ερείπια κελιών κ.ά. βοηθητικών κτισμάτων
03:45 Δυτικά κελιά(ήδη γραφεία κ' μουσείο ελλ. αρχαιοτήτων
04:17 Το καθολικό της Μονής( οκταγωνικός σταυροειδής ναός)
04:33 Είσοδος στο καθολικό(Κοίμηση της Θεοτόκου)(11ος αι.)
05:07 Στους χαμηλότερους τοίχους τοιχογραφίες(17ος αι.)
05:36 Στον τρούλο το ψηφιδωτό του Παντοκράτορα(11ος αι.)
05:47 Στην επάνω τοιχοποιία ψηφιδωτά(11ος αι.)
08:55 Βόρειος οχυρωματικός περίβολος και ερείπια μαγειρείου και τράπεζας
10:13 Δυτικός οχυρωματικός περίβολος
11:16 Εξωνάρθηκας(με οξυκόρυφα τόξα,έργο επί φραγκοκρατίας)
12:57 Μουσείο ευρημάτων από ναό Δαφναίου Απόλλωνα
14:51 Κελιά ανατολικής πλευράς
18:35 Πεζοπορία(840μ.)προς Σπήλαιο του Πανός(όρος Αιγάλεω)
33:58 Πολυβολείο(διαδρομή ως τώρα 642μ.)
38:05 Περίπου 100 μ. από το Σπήλαιο του Πανός
38:44 Βοτανικός Κήπος Ιουλίας κ' Αλεξάνδρου Διομήδους
42:51 Μνημείο Λέλας Καραγιάννη κ.ά. εκτελεσθέντων από τους Ναζί
50:36 Ο κήπος