20分學會曉水噹噹ê正台文（上）：子音kap母音

Pe̍h-ōe-jī: siōng kán-tan, siōng si̍t-iōng!

你若會曉講台語，請予我20分鐘教你寫水噹噹正確ê台語文字。火星文轉去火星！

Tī這塊影片內底，你會當學著台語ê白話字文字系統。Lóng總有17ê子音kap 6ê母音。

子音ê意思是：用喙舌、喙脣、喙齒岸kā調音器官擋起來。台語ê子音會當分4種：

雙脣：p, ph, b, m
齒岸：t, th, n, l
舌面後尾：k, kh, g, ng, h
塞擦：ch, chh, s, j

台語有7ê子音mā會當作音節尾：

鼻音：n, ng, m
塞音：h, p, t, k

塞音(h, p, t, k) mā是「入聲」ê代表符號。看著h, p, t, k tī音節尾，就有入聲短短ê音。較慣勢講華語ê人愛特別注意，入聲ê尾音會常常無去！

6ê母音較簡單：

a, e, i, o, o͘, u

兩、三母音若做伙，mā愛kā音念做伙。

ai, au
ia, iau, io, iu
oa, oe, oai
ui

上尾有鼻音符號：◌ⁿ

若看著 ◌ⁿ tī任何一ê母音後尾，母音就會變做鼻音。

閣來練習影片內底ê例句：

1. Pa-pa kap pêng-iú khì peh-soaⁿ.
2. Phīⁿ-·tio̍h phiat-á téng ê phông-kó phang-phang.
3. Bô, báng-á bē bîn-bāng.
4. Ma-ma kap me-me tī pòaⁿ-mê mā beh chia̍h mī.
5. Ah-sī tńg-·khì Tām-súi chia̍h chi̍t tè ti?
6. Thiⁿ-àm thâu-ke tō thiám-thâu.
7. Nn̄g chiah niau nih-nih-khòaⁿ nâ-sek ê goe̍h-niû.
8. Lâi lán* tau chia̍h lō͘-lê kah liû-liân.
9. Kiong-hí kiong-hí, lí ū-kàu kî-koài!
10. Khiâ-bé bô sè-jī ē khōng-kha-khiàu.
11. Góa the̍h chi̍t ki gia̍p-á, ngeh chi̍t ê gōng gín-á.
12. Ha̍k-seng khì ha̍k-hāu hia hip hoe kah hûn.
13. Thàu-chá chē chûn, chia̍h ô-á-chian.
14. Chhut-khì chhài-chhī-á chhōe chhài kah chhò͘.
15. Só mn̂g só soah, só-sî sa-·lâi.
16. Āu-·ji̍t khì Ji̍t-pún, bô joa̍h, ài chhēng jiak-khuh.

*原則上ài講 "gún" 毋過按呢無頭韻 😅

---

Follow me or get in touch on Facebook!   / aiongtaigi  
Or shoot me an email: [email protected]