ክቡር አቶ ከተማ ይፍሩ ክፍል 1 Ketema Yifru part 1

Ethiopian Great diplomat
የኢትዮጵያ የዲፕሎማቲክ ጀግናው
ክቡር አቶ ከተማ ይፍሩ ክፍል 1
Ketema Yifru part 1

"ወንዶችን የሚበዛበት, ይበልጥ የበለጸጉ መሳሪያዎች በእጃቸው ለህዝባዊ ዓላማዎች እንዲሆኑ ለማድረግ ሲባል አነስተኛ ሰዎች ምንም ትልቅ ነገር ሊሰሩ እንደማይችሉ ይገነዘባሉ" (በ 1859 የጆን ስቱዋቱ ሚሊን ሥራ, ኬትመይፍ ኢፍሩ በወኅኒ ማስታወሻ ደብተር ውስጥ).

        ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የዘመናዊነት ሥራን ሲጀምሩ ዋነኛ ፍላጎቱ ኢትዮጵያን ለመገንባት የሚያስችላቸውን ያህል ወጣት ኢትዮጵያውያን ማሰልጠን ነው. የንጉሱ የትምህርት ዘመቻ ከፍተኛ ትምህርት ለማይገኙ ሰዎች እድሎችን መስጠት ላይ ያተኮረ ነበር. ከጊዜ በኋላ ሐኪሞች, ዲፕሎማትስ, ሚኒስትሮች ወዘተ ያደጉ ልጆች ወደተመደቡላቸው የተለያዩ ዘርፎች አዳዲስ ትኩስ ሃሳቦችን አምጥተዋል. ዓለም አቀፍ ግንኙነትን በተመለከተ አዲስና አዲስ አቀራረብን ያመጣ ሰው እንዲህ ዓይነት ሰው ነበር, Ketema Yifru የተባለ ሰው. ሊያነሱዋቸው ያሰቡት የሕይወት ታሪክ የሕይወት ደረጃቸውን ለመምታት የሚያስችሏቸው አስፈላጊ መሣሪያዎች ከተሰጡ ከድሀ አካባቢ የሚመጡ ሰዎች በዚህ ዓለም ላይ እንዴት እንደሚለወጡ የሚያሳይ ምሳሌ ነው.

       በያሪ ደጀኔ እና በሜምግጋሽ ጎባማ ታህሳስ 12, 1929, በሃራሬስ ትንሽ ወረዳ ገራ ሙለታ ተወለደ. ካቲማ እየሰፋ ሲሄድ ህይወቱን እንደ ድሃ ህፃን ነበር የተረፈው, አባታቸው መሬት እንዲሰፍሩ አድርጎ ነበር. ከድሮው ልብስ የተሰራ ኳስ በእግር ኳስ በመጫወት አብዛኛውን ጊዜውን ያሳልፋል. በኬሜማ ስለ ትሑት አስተዳደግ ሲናገር አንድ የሚያብረቀርቅ ብርሃን ይኖራል. አቶ ዘመዴ በእሱ ትሁት ቅርስ ላይ ኩራት ተሰምቷቸዋል, ምክንያቱም እርሱ ምናልባት በኢትዮጵያ ውስጥ እጅግ ድሃ ከሚባሉት ቤተሰቦቹ እንደሚመጣ ያለውን ነጥብ ሁልጊዜ አፅንዖት ሰጠው.

    

     ጋራ ሙለታ, ሐረርጌ

       ኬቴርማ ዩ ፍሩት በ 1935 ዓ.ም ሀገር ውስጥ በፋሽስት ኢሌክ ውስጥ እስከተጣለበት ጊዜ ድረስ በጋራ ሙለታ የኖረ ሲሆን ቤተሰቦቹም ከዚያ በኋላ ወደ እንግሊዝ የሱማሌልያን መሬት ወሰዱት. እዚያም በአባቱ ቁጥጥር ሥር በነበረበት ጊዜ አባቱ ወራሪውን የኢጣሊያን ሠራዊት ሲዋጋ በአዲሱ አሰፋፈር ላይ ትምህርቱን ያሳልፍ ነበር. ኬቴማ በስደት ላይ በነበረበት ወቅት በመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቱን በተሳካ ሁኔታ ማጠናቀቅ ችሏል, በመጀመሪ ደረጃ በመጠለያ ገ / ማቻሌይን, ሶማሌላንድ, እንዲሁም በቲቫታ, ኬንያ.

        ከሀገሪቱ ነፃ ሁኔታ በኋላ ወደ አገሩ ከተመለሰ በኋላ ኬትማ አሁን ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት በሚፈልግበት ዕድሜ ላይ ነበር. ለኬምማ ግን ጋራ ሙለታ ሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት አልነበራትም. በዚያን ጊዜ የሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት ቅርበት ያለው ቅርበት በአዲስ አበባ ነበር. ስለሆነም, ከፍተኛ ትምህርት የመከታተል ተስፋም የጨለመ ይመስል ነበር. ይሁን እንጂ አንድ ቀን በካሜማን አጎራባች ትናንሽ መንደሮች የመጎብኘት ልምድ የነበረው ንጉሠ ነገሠ. አንዳንድ በሽማግሌው ከኬፔማ ችግር ጋር ሲነጋገሩ ንጉሴ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ 1 ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ገብቶ ትምህርት ቤት ገብቶ ወደ አዲስ አበባ እንደሚመጣ ነገራቸው.

      

          ቃትሜ እና አብረውት ከሚማሩት ተማሪዎች (በሁለተኛው በኩል በግራ በኩል ባለው ግራ በኩል)

       በዜናው ተደስቷል, Ketema Yifru ወደ አዲስ አበባ እስኪደርስ ድረስ መጠበቅ አልቻለም. እንዲያውም እሱ ወዲያውኑ ወደ እዚያ መሄድ እንዳለበት ነገረው. እንደ መጥፎ አጋጣሚ ሆኖ ለቤተሰቦቻቸው ለመጓጓዣ ገንዘቡን ለመክፈል ለቤተሰቦቹ ገንዘብ አጡ. ከቤተሰቡ ጋር የነበረበትን ችግር በመገንዘብ ኪትማ ለመጓዝ ዝግጅት አደረጉ. የማያቋርጥ ኪፔማ ቤተሰቦቹ በከባድ የከባድ የጭነት መኪና ውስጥ መቆየት እንደሚችሉ አሳሰበ.

       አቶ ካሜማ ዩ ፍሩት አዲስ አበባ ላይ ደርሶ በነበረበት ቀን ወደ ትምህርት ቤት እንደሚገባ ያስብ ዘንድ ቦታ አላገኘም. ይሁን እንጂ ወደ አዲስ አበባ ሲደርስ ትምህርቱን በተመለከተ ጉዳይ እስኪያበቃ ድረስ እንዲጠብቅ ተነገረው. ይሁን እንጂ ለኬሜማ በንጉሠ ነገሥቱ ቤተ መንግሥት ውስጥ ያሉት ጠባቂዎች የእርሱን ሥራ እንዲያገኙ ለእነሱ እንደሠራላቸው ቢጠቁም ሊገድሉት እንደሚቀርቡ ተሰማቸው. ኬቴማ በከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እስከሚገባበት ጊዜ ድረስ ለወታደሮቹ እንግዳ ነገር ያከናውናል.

       ከብዙ ወራት በኋላ በጄኔራል ሜሪድ ሜንሻ በኩል አስተባባሪዎቹ ኬቴማ ወደ ትምህርት ቤት መላክ ቻሉ. ከተደበቁ የኋላ ታሪኮች የተውጣጡ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ከሮበርትስቶች የመጡትን ጨምሮ የኬፔማ ጎሣዎች በሀብትና በማህበራዊ አስተዳደግ ላይ የተመሰረተ የክፍል ልዩነት ተጋልጠዋል. የኬመማ ትምህርት የተማረው ይህ ትምህርት ለወደፊቱ ለሚጠብቀው ነገር ያዘጋጃል.

 

        ንጉሠ ነገሥቱ አንዳንድ ታማኝ አማካሪዎቹን ምክር መስጠቱን ባለመከተሉ ከፍተኛ ወጪ የማይጠይቁትን ከፍተኛ ትምህርት ለመከታተል ዝግጅት አድርጓል. በዚህም ምክንያት ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ካጠናቀቀ በኋላ (1948) ካትማ ከአብዛኛዎቹ የክፍል ጓደኞቹ ጋር በውጭ አገር ለመማር እድል ተሰጥቶታል. ከንጉሱ መልካም ተግባር የተነሳ, ከጋራ ሙለታ የወጣው ወጣት ሆላንድ, ሚሺጋን ተገናኘ. በኬፕ ኮሌጅ ውስጥ በፖለቲካ ሳይንስ የባችለር ዲግሪ አግኝቷል (1951). ከዚያ በኋላ ኬጣማ ትምህርቱን ለመፈለግ ያደረገው ጉዞ ወደ ቦስተን ማሳቹሴትስ ይወስደዋል.

       በቦስተን, ኬቴ

(ከ 12 ታህሳስ 1929 እስከ 14/1/1994) Ketema Yifru የተከበረው የኢትዮጵያ ዲፕሎማት እና ፖለቲከኛ ነበር.

በ 1961 እስከ 1970 ድረስ በኬላ ሙለታ ተራራ በምስራቃዊው ሀገሬ ግዛት በጋራ ሙለታ ተራራ የተወለደው የኬፔማ ከፍተኛው የአ Em ኃይለ ሥላሴ መንግስት ከፍተኛውን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጨምሮ ነበር. የገነባው ገራ ሙለታ የገጠር ልጅ ነው. እርሱ ከቤተሰቦቻቸው ጥቂት ኢትዮጵያውያን / ት ቤተሰቦቻቸው በትምህርታቸው / በደረጃቸው ከፍተኛ የመንግስት ማዕቀፍ ደረጃ ላይ ይገኙ ነበር. የአፍሪቃ የአፍሪካ አንድነት ድርጅት (አህጉራዊ አንድነት ድርጅት) በማቋቋም ረገድ ከፍተኛ ሚና ተጫውቷል.

ኬቴማ በአሉሉ ሀብቴ ወልድ መንግስት በተለያዩ መስሪያ ቤቶች አገልግሏል. በደርግ ጊዜ 8 ዓመት ያህል በደርግ ስር ያለ ክስ እስር ተዳርጓል. ከእስር ከተፈታ በኋላ ከድር ኢፍሩ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የዓለም የምግብ ፕሮግራም ጋር ተቀናጅቶ ተቀየረ. በጃኑዋሪ 14, 1994 በአዲስ አበባ በፐርነሪ ካንሰር ሞተ. ባሏ የሞተችው ወዮዛር ራሄል ሴኔጊዮርጊስ እና አራቱ ልጆቻቸው መትረፍ ችለዋል
አገሬን ከቤተሰቤ በላይ ለማቆየት ፈቃደኛ ነበርሁ. ለመንግሥት በምሠራበት ጊዜ ከከፈለችው በላይ ከፍያ ተከፍሎ የነበረውን ሌላ ቦታ ወደ ሌላ ስራ መሄድ እችል ነበር.

እንደ አንዳንድ ባለሥልጣናት ዝቅተኛ አልሆንም, እና ከድሃ አገር እና ከሕዝቦቼ ገንዘብ ማውጣት አልፈልግም. ሐቀኛ እንደሆንኩና የእኔን ሀገር ለመገንባት እንዲረዳዎ አቅሙ የፈቀደውን ያህል አከናውኜ አምናለሁ. ልጆቼን ምንም ሀብት ስለሌለኩ, አንድ ቀን በአባታቸው ስራዎችና በእውነቱ ስም እንደሚኮሩ ተስፋ አደርጋለሁ.