بحثی درباره‌ی کتاب مغز تلقین‌پذیر: علم و شعبده تصمیم‌گیری‌های ما | قسمت اول | دکتر آذرخش مکری

------------ معرفی کتاب -----------
"مغز تلقین‌پذیر: علم و شعبده تصمیم‌گیری‌های ما" یک کتاب بسیار خواندنی و روشنگر در حوزه علوم رفتاری و ذهن است. به جرات می‌توان گفت که یکی از مطالبی که در حوزه علوم رفتاری برای قرن‌ها مطرح و مورد مناقشه بوده است، پدیده تلقین و تلقین‌پذیری است. همچنین این پدیده با معمای دیگری بنام هیپنوتیزم و اثر دارونما در هم تنیده است. چرا نظرات و دیدگاه‌های دیگران بر رفتار، ادراکات، حافظه، باورها و حتی فیزیولوژی ما تاثیر می‌گذارد؟ امیر راز، استاد روانشناسی و روانپزشکی دانشگاه مک‌گیل که بیش از دو دهه بر روی مقوله هیپنوتیزم و تلقین‌پذیری پژوهش کرده است در کتاب اخیر خود به این مسئله می‌پردازد. از وی پیش‌تر به کتاب "سخن پلاسبو" و پژوهش در زمینه اثر دارونماها اشاره کرده‌ام. نکته جالب درباره نویسنده که او یک تردست و شعبده‌باز توانا نیز بوده و از تجارب خود در این زمینه برای طراحی پژوهش‌ها و تبیین نتایج استفاده کرده است.
وقتی ما اتفاقی را حس می‌کنیم یا فکری به ذهن ما می‌رسد، انتساب منشا آن بسیار مهم و تعیین کننده است. بعنوان مثال اگر از ما خواسته شود که عددی را تصور کنیم و فرضاً عدد چهل به ذهن ما بیاید، ما منشا تصمیم را در خود می‌دانیم. اما اگر آزمودنی در دستگاهی قرار داده شود و ادعا شود که دستگاه قادر به تاثیر بر ذهن وی است و با چاشنی چند تردستی و شعبده جذاب او را در این مسیر متقاعد کنند، بتدریج فرد منشا اعداد آمده به ذهن را بیرونی و ناشی از دستگاه قلمداد خواهد کرد. در این میان البته در میزان تلقین‌پذیری افراد تفاوت‌های زیادی مشاهده می‌شود.
به بیان دیگر ما منشا افکار و احساسات خود را نه بی‌واسطه بلکه توسط قرائن، تجارب قبلی و شواهد بیرونی و باورهای فرهنگی استنتاج می‌کنیم. در هیپنوتیزم هم فرد سنگین شدن دستها یا حس خواب‌آلودگی را نه به اراده یا تغییرات خودخواسته بلکه به القاء هیپنوتیزم منتسب می‌کند و این از پیچدگی‌های ساختار ذهن است. هرقدر شواهد بیرونی باورپذیرتر و معتبرتر بنظر آیند تاثیر جدی‌تری بر ما خواهند داشت. به همین دلیل می‌توان با برخی تمهیدات در افراد مستعد با تلقین یا فریب و تردستی حمله آلرژی یا آسم، سرگیجه یا بسیاری حالات دیگر را القا کرد.

به باور من افرادی که علاقمند به درک عمیق مقوله ذهن و رفتار بشر هستند بناچار باید درباره معمای تلقین و همچنین هیپنوتیزم بطور جدی بیندیشند و مطالعه کنند. نوشته‌های امیر راز دراینباره بسیار کمک کننده است.

------------ منابع تکمیلی -----------
ذهنیت میلک شیکی:    • تاثر ذهن بر بدن و بدن بر ذهن؛ بررسی اثرگذا...  

------------ پلتفرم‌های دیگر جهت دسترسی به مطالب ----------
Telegram: https://t.me/DrAzarakhshMokri
Instagram:   / azarakhshmokri  

دکتر آذرخش مکری
روانپزشک
روانپزشکی
#دکتر_آذرخش_مکری