វល្លិជុយ ជួយបុរស មិនស៊ូប្រពន្ធ

**សព្វគុណនិងអត្ថប្រយោជន៍របស់វល្លិជុយ

វល្លិជុយ
ឈ្មោះសាមញ្ញ
ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ Streptocaulon juventas (Lour.) Merr.
ស្ថិតក្នុងអម្បូរ APOCYNACEAE, ASCLEPIADOIDEAE, ASCLEPIADACEAE
ឈ្មោះជាភាសាថៃ เถาประสงค์

**លក្ខណៈនៃដើមវល្លិជុយ
វល្លិជុយ ជាលតាជាតិដុះតោងដើមឈើដទៃទៀត ដើមតូចមានកំពស់ប្រហែល ១-៧ ម៉ែត្រ បែកមែកយ៉ាងច្រើន។ តាមដើមមានរោមល្អិតៗពណ៌ក្រហមគ្របដណ្តប់។ ចំណែកមែកធាងនិងចុងមានរោមទន់ពណ៌ត្នោតក្រហមយ៉ាងក្រាស់។ បន្តពូជដោយប្រើគ្រាប់ ឃើញដុះជាទូទៅនៅក្នុងព្រៃត្បែងព្រៃខ្លុង ព្រៃល្បោះ ព្រៃហួតហែង។ នៅបរទេសមានដុះក្នុងប្រទេសចិន ឥណ្ឌា ឡាវ ភូមា វៀតណាម ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី ។
វល្លិជុយមានស្លឹកតែមួយ ដុះតម្រៀបគ្នាទល់ទង លក្ខណៈស្លឹកមានរាងជាស៊ុតគែមស្របគ្នា ឬជាផ្លែលំពែង ចុងស្លឹករាងស្រួចឬមូល គល់ស្លឹករាងមូលឬរាងបេះដូង។ គែមស្លឹករាបឬរលកបន្តិចបន្តួច មានទំហំទទឹងប្រហែល ៣-៧ សង្ទីម៉ែត្រ និងបណ្តោយ ៧-១៥ សង្ទីម៉ែត្រ។ ស្លឹកមានរោមយ៉ាងក្រាស់ដុះទាំងសងខាង ផ្ទៃស្លឹកខាងលើមានរោមដុះហាក់ដូចជាក្រាស់ពាសពេញ។ រីឯផ្នែកខាងក្រោមស្លឹកមានរោមពណ៌លឿងខ្ចីដុះដេរដាសផងដែរ ឆ្អឹងទ្រនុងស្លឹកមាន ១៤-២៥ គូ ទងស្លឹកប្រវែងប្រហែល ០.៧-១.២ សង្ទីម៉ែត្រ។ មានរោមក្រាស់ៗដុះជុំជិត។
វល្លិជុយចេញផ្កាជាកញ្ចុំនៅចុងមែក កញ្ចុំផ្កាមានប្រវែងប្រហែល ២-៤ សង្ទីម៉ែត្រ។ ទងកញ្ចុំផ្កាមានប្រហែល ០.៦-៧ សង្ទីម៉ែត្រ។ ផ្កាតូចៗមានចំនួនប្រហែល ១៨-៥៥ ផ្កា ពណ៌ស្វាយ ទងផ្កាតូចៗមានប្រវែងប្រហែល ៣-៤ មីល្លីម៉ែត្រ មានរោមដុះយ៉ាងក្រាស់។ មានស្លឹកលម្អម្ខាង ២ សន្លឹក សម្រាប់ទ្រផ្កានិងកញ្ចុំផ្កាមានរូបរាងស្រដៀងនឹងស៊ុតឬរាងត្រីកោណ ខាងចុងស្រួច គល់រាបស្មើប្រវែង ១-២ មីល្លីម៉ែត្រ មានរោមដេរដាស ។ ត្របកផ្កាមានពណ៌ស្វាយ រមែងមានគែមត្របកពណ៌បៃតងលាយលឿង ទម្លាក់ខ្លួនសំយ៉ុងជារូបម្កុដ ៥ ឆែក បំពង់ត្របកមានរាងជាចានវែងសំប៉ែត ប្រវែងប្រហែល ០.៥ មីល្លីម៉ែត្រឬតិចជាងនេះ។ ផ្កាមានទំហំវិជ្ជមាត្រប្រហែល ១.៥ មីល្លីម៉ែត្រ។ ចុងត្របកជាឆែកស្រួច ឬមូល ឬត្រីកោណ គែមស្របគ្នា រលោង មានទទឹង ២-២.៥ មីល្លីម៉ែត្រ និងបណ្តោយ ៣-៤ មីល្លីម៉ែត្រ។ ខាងក្រៅមានពណ៌បៃតង ផ្នែកខាងក្នុងមានពណ៌ក្រហម រមែងរោយយ៉ាងងាយព្រមជាមួយកេសរឈ្មោលនិងកេសរញី។ កេសរឈ្មោល មានលម្អងទំហំ ០.៥ មីល្លីម៉ែត្រ មានកន្លើតតូចៗដុះចេញមកស្រដៀងនឹងខ្សែ មានប្រវែង ២-២.៥ មីល្លីម៉ែត្រ ពណ៌សលឿងស្រាល។ ចំណែកកេសរញី មាននៅក្នុងសំបុកពងកណ្តាលត្របក មានទំហំប្រហែល ១ មីល្លីម៉ែត្រ មានពងឬអូវ៉ុលប្រមាណ ៧០-១០០ ពង រលោង មានភ្នាសស្ដើងៗភ្ជាប់កេសរញីនិងកេសរឈ្មោល ហើយត្របកផ្កាជាប់គ្នា។ រីឯត្របកចិញ្ចឹមវិញ បំពង់ត្របកមានសណ្ឋានជាចានរាងសំប៉ែត ទំហំទទឹងប្រហែល ១ មីល្លីម៉ែត្រ និងបណ្តោយ ១.៥-២.៥ មីល្លីម៉ែត្រ។ ចុងបំបែកជាឆែកស្រួចមានរាងដូចស៊ុតប្រវែង ១ មីល្លីម៉ែត្រ ពណ៌បៃតង គែមត្របកចិញ្ចឹមមានរាងកោងឬដូចធេ្មញរណារង្វើលៗ មានរោមក្រាស់ហើយខ្លីដេរដាសដុះផ្តុំគ្នា មានក្រពេញចំនួន ៥ ស្ថិតនៅចន្លោះប្រសព្វគ្នារវាងត្របកចិញ្ចឹមនិងត្របកផ្កា មានសណ្ឋានជារាងត្រីកោណឬជាបំពង់ មានទំហំប្រហែល ០.៥ មីល្លីម៉ែត្រឬតិចជាងនេះ។ គែមរាប រលោង ពណ៌សលាយលឿងខ្ចី ។ ចេញផ្កានៅក្នុងអំឡុងខែសីហា - តុលា ។
ផ្លែវល្លិជុយ ជាផ្លែគូដុះទល់ទងគ្នា មានសណ្ឋានជាបំពង់វែងៗ ទំហំប្រមាណ ០.៥-១ សង្ទីម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រហែល ៧-១៣ សង្ទីម៉ែត្រ ពណ៌បៃតងលាយក្រហម មានរោមទន់ខ្លីនិងវែងដុះលាយឡំគ្នា។ ពេលទុំផ្លែវល្លិជុយនឹងប្រេះបែកទៅតាមស្នាមបណ្តោយផ្លែ ផ្លែនីមួយៗមានគ្រាប់ប្រហែល ៣០-៩០ គ្រាប់ គ្រាប់មានរាងដូចគ្រាប់ល្ង មានទំហំប្រហែល ០.៣-០.៤ សង្ទីម៉ែត្រនិងបណ្តោយ ១-១.២ សង្ទីម៉ែត្រ។ មានសរសៃពណ៌សប្រវែងប្រមាណ ២.៥-៥.៥ សង្ទីម៉ែត្រ ស្រដៀងទៅនឹងសូត្រដុះជាកញ្ចុំនៅចុងគ្រាប់។ ទងផ្លែមានប្រវែង ៤-៨ មីល្លីម៉ែត្រ។ រោមពណ៌ត្នោតក្រហមយ៉ាងក្រាស់។ ចេញផ្លែក្នុងចន្លោះខែវិច្ឆិកាដល់ខែមិថុនា។

**សព្វគុណនៃដើមវល្លិជុយ
១. ដើមវល្លិជុយទាំងមូលស្ងោរផឹក ជាថ្នាំប៉ូវកំលាំង បំបាត់អាការៈល្ហិតល្ហៃ គ្រុនក្តៅ រាគរូស បណ្តេញវដ្តរដូវរបស់ស្ត្រី រោគធ្លាក់សរ៉ាំរ៉ៃ ។ ឫសហាលស្ងួតត្រាំស្រាស ឬបុកឲ្យម៉ដ្ឋជាម្សៅសូនជាថ្នាំគ្រាប់លេបបំប៉នកម្លាំង បំប៉នឈាមឲ្យរាងកាយរឹងមាំ បំប៉នសមត្ថភាពផ្លូវភេទបុរស។
២.តាមតម្រាឳសថ ប្រើឫសវល្លិជុយនិងឫសទេព្វិរូ មួយមុខ ១ ក្តាប់ដៃ ស្ងោរផឹកជំនួសទឹកជាថ្នាំប៉ូវកំលាំង ព្យាបាលមនុស្សស្គមរីងរៃឡើងលឿង គ្មានកម្លាំងកំហែង។
៣. ដើមឬឫសវល្លិជុយ ផ្សំគ្នាជាមួយដើមទឹកដោះខ្លាធំ វល្លិយាវ និងឫសវល្លិថ្នឹង ក្នុងបរិមាណស្មើៗគ្នា ស្ងោរផឹក ព្យាបាលជំងឺហឺតធ្ងន់ធ្ងរ។
៤. ឫសវល្លិជុយស្ងោរផឹក ជាថ្នាំព្យាបាលឈឺពោះ ជំងឺក្រពះ ជំងឺសួត រួមទាំងជំងឺបូសសួត។
៥. មានលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រថា ឫសវល្លិជុយ មានសព្វគុណរារាំងកោសិកាមហារីកប្រភេទខ្លះបាន។

**អត្ថប្រយោជន៍របស់វល្លិជុយ
ដើមវល្លិជុយអាចចងរបស់របរប្រើប្រាស់បាន។

អត្ថបទ មុំ រឿន