Μακεδονία, ν. Σερρών, Νιγρίτα: Η Γερακίνα, Γ. Σταματιάδης, βιολί Κ. Ζαφειρίου.

Ίσως το πιο γνωστό μακεδονικό τραγούδι πανελληνίως, σε μια εκτέλεση σπάνιας ομορφιάς που φαίνεται πως έλειπε από το ΥΤ. Τραγουδάει ο Γιώργος Σταματιάδης, βιολί Κωνσταντίνος Ζαφειρίου, λαούτο Νικόλας Παπαμόσχου. Καταγραφή Γιώργης Μελίκης, από τον δίσκο του «Ένα καράβι / Un bateau».

Οι μουσικοί που παίζουν και τραγουδούν είναι Νιγριτινοί, και η ηχογράφηση έγινε στη Νιγρίτα, από την οποία προήλθε και το τραγούδι, πριν ταξιδέψει (με όχημα κυρίως τη διασκευή του Τσιτσάνη) σ' όλη την Ελλάδα. Άλλωστε από τη Νιγρίτα ήταν κι η φερόμενη ως πραγματική Γερακίνα, για την οποία γράφτηκε το τραγούδι.

Ο Μελίκης σημειώνει τις ηλικίες των συντελεστών (70, 60 και 75 ετών αντίστοιχα) αλλά όχι τη χρονιά της καταγραφής.

Υπάρχει άλλη μια ανάλογης ομορφιάς ηχογράφηση με τους ίδιους περίπου μουσικούς, στο εξίσου εμβληματικό «Μήλο μου κόκκινο»: τραγούδι Χ. Γιαχουντούδης, κλαρίνο Ιωακείμ Χρυσάφης, βιολί-λαούτο οι ίδιοι, στον δίσκο του Σίμωνα Καρά «Τραγούδια Ανατολικής Μακεδονίας». Και τις δύο τις θεωρώ καλά δείγματα του πώς παίζονταν αυτά τα τραγούδια πριν ν' αρχίσουν οι τοπικές παραδόσεις να επηρεάζονται από την πανελλήνια μουσική βιομηχανία.

Αξίζει να παρατηρήσει κανείς το παίξιμο του λαούτου: η έξω χορδή παίζει τη μελωδία του βιολιού / της φωνής σε λίγο απλοποιημένη μορφή, και οι υπόλοιπες συνοδεύουν ανοιχτές. Παλαιινό «ταμπουρατζήδικο» παίξιμο, που διατηρείται ακόμη σε μερικά νησιά του Αιγαίου (Σίφνο, Κύθνο, Σέριφο, Αμοργό, Κάλυμνο...) αλλά από στεριανά μέρη το έχουμε σε ελάχιστα δείγματα, κι αυτά, όσο έχω υπόψη μου, όλο από σχετικά παλιές ηχογραφήσεις.