Drewniane budownictwo ludowe Zakopanego

Fascynacja kulturą ludową górali podhalańskich, która rozpoczęła się w XIX wieku, zaowocowała rozwojem miejscowości letniskowych położonych u podnóża Tatr. Proces odkrywania tego dosłownie magicznego miejsca, pełnego ludowych obrzędów i zwyczajów, trwa do dzisiaj. Pośród licznych pierwiastków tworzących to osobliwe dziedzictwo, szczególne miejsce zajmuje budownictwo ludowe.

Wartości tych samorodnych, drewnianych struktur - chałup, szop, piwniczek, uformowanych w zagrody, stały się źródłem twórczych inspiracji zarówno dla pasjonatów jak i zawodowych architektów. Szczególną rolę odegrał tutaj Stanisław Witkiewicz, twórca oraz główny kreator drewnianych willi w stylu zakopiańskim, dziś budzących powszechny zachwyt.

Architektura ta oraz budownictwo ludowe nie przetrwałby jednak, gdyby nie pionierska działalność formujących się w tym czasie służb konserwatorskich.

Przełom XIX i XX wieku aż do wybuchu II wojny światowej to czas największego rozkwitu podhalańskich miejscowości, zwłaszcza Zakopanego. To tutaj przyjeżdżali, czy to na czas sezonowego wypoczynku do okazałego pensjonatu, czy też do własnych willi, najwybitniejsi artyści, literaci, naukowcy czy politycy. Domy tych wyjątkowych ludzi, zarówno te w stylu zakopiańskim Stanisława Witkiewicza jak i inne, późniejsze obiekty aż po współczesne, nie powstałoby, gdyby nie regionalne budownictwo ludowe - dziś zepchnięte w kąt, nieco zapomniane, za małe, za ciasne, za krzywe, za stare przaśne chałupy i ich zmurszały zrąb.

Czym charakteryzuje się podhalańskie budownictwo ludowe, gdzie znajdują się najpiękniejsze wille w stylu zakopiański i z jakimi problemami współcześnie mierzy się to unikatowe, drewniane dziedzictwo zobaczycie w naszym specjalnym filmie z Zakopanego