Шалды немересінің көзінше ажал алып кетті

Қатқылдау шыққан дауыстан шошып оянып, орнымнан атып тұрдым. Атам құс төсекте сұлық жатыр. Кеберсiген ерiндерi жыбыр-жыбыр етiп, демiн iшiне тарта жұтына бередi. Жағы суалып, сүйектерi ырсиып шығып кеткен. Өңi боп-боз. Шүңiрек көздерi көлкiген көлшiктей көлегейленiп, болымсыз жылтырайды. Қабарған қабағына мұң ұялап, сөлмiрейген сөлсiз жүзiнен қайғы құшып құсаланып жатқаны сезiледi.

— Бір жерiңiз ауырып жатыр ма? — дедiм жанына жақындап.

Ойға шомып ойсырап жатса керек, алғашында елең ете қойған жоқ, артынша-ақ есiне әлдене түскендей:

— Не... не?.. — дедi мойнын бұрып. — Бiрдеңе дедiң бе?

— Бiр жерiңiз ауырып жатыр ма? — дедiм сөзiмдi қайыра қайталап.

— Е, балам-ау... несiн сұрайсың?! Өлмеген соң жатырмыз ғой, әйтеуiр. Кеудемiзде жан бар, тiлiмiз сайрап жатыр демесең... «Көресiңдi көрмей көрге түспейсiң» деген осы екен-ау!.. — дедi сүлесоқтау тiл қатып. — Қинап жiбердi-ау... қу жанды!.. Әмешiмдi алып бiр зарлатқан Құдайым, жанымды тозақ отына шыжғырып екi қинап жатқанын қарашы! Не жаздым екен жаратқанға?! Қай жерден жаза бастым екен?!

Иегi кемсең қағып, жәутеңдеген жанары жасқа шыланды. Ақжемденген әлсiз саусақтарымен әлсiн-әлсiн iшiн басып қояды.

— Өртенiп жатыр... Күйiп-жанып барады!..

— Ата, бүгiн жақсы түс көрдiм... Жазыласыз. Ертең-ақ сақайып кетесiз.

— Е... балам-ау!.. Мен ендi бұл дүниенің адамы емеспiн. Әмешiм ана бiр тұстан келiп, — сұқ саусағымен бұрыш жақты нұсқады. Қолы қалтырап, саусақтары дiр-дiр етедi. — Аға, жүр!.. Аға, жүр! — деп екi рет айғай салып, дауыстап шақырды... Барамын қасыңа, құлыным сол! Жаным-ау, жатамын жаныңа. — Бетiн жас жуып кеттi. Әлсiн-әлсiн мұрнын тарта бередi. — Қайтейiн... Амалым не... Кезек менiкi едi ғой!..

Кеудесiн кере ауыр күрсiндi. Дем алысы жиiлей түскен.

— Нұрманжан, сен ендi жас емессiң. Ұлдың үлкенiсiң... — Ентiге сөйледi. Кеудесi сыр-сыр етедi. — Азамат болдың! Ендiгi бар ауыртпалық шешең екеуiңе түседi. Бауырларыңа бас-көз бол! Соларды жеткiзу, адам қатарына қосу ендi сенiң мойныңда...

Осы кезде бөлмеге шешем кiрдi. Атам бойын тiктемек болып алға қарай ұмсынып едi, төсекке таңылып қалғандай еңсесiн көтере алмады. Бойынан әл кеткенiне қыстықты ма, әлде ауруы меңдетiп жатқанына күйiндi ме, келiнiне мұң шаққандай:

— Әмешiм-ау, құлыным сол!.. — деді иегі кемсеңдеп. Менiң де көңiлiм босап, көзiмнен ыстық жас ыршып түстi.

— «Жазмыштан озмыш жоқ». Амалымыз қайсы?! Құдайға тәуба, деңiз! Тоғыз немереңiз бар. «Орнында бар оңалар» деген, — дедi шешем сырттай сыр алдырмай. Iшiнен егiлiп тұрғанын жақсы бiлемiн, бiрақ оны сездiргiсi жоқ. «Көз жасыңды көрсетпе» дегендей, маған алая бiр қарады. Бойымды тез-ақ жинап ала қойдым.

— Иә, тәуба! Әмешiмнiң тiрi кезiнде осыларды қызықтап, оған мүлде көңiл бөлмеппiн ғой. Ендi қарап тұрсам, тоғызы жабылып бiр Әмешiмдей болар емес. Әмешiмдей көрiнер емес... — Аздап тыныстап алды да, сөзiн қыстыға қайта жалғады. — Әмешiм-ай!.. «Аға... Аға...» деп елпек қағып тұрушы едi, құлыным!.. Өлмеген сияқты. Түнде түсiме кiредi, таңертең бiрге оянады, күндiз қасымда жүредi. Бiр сәтке де ойымнан шықпайды, көңiлiмнен кетпейдi, бейнесi, жүрiс-тұрысы, бәрi-бәрi... көз алдымда. Жұбаныш та, алданыш та, тоқтау да, тосқауыл да жоқ екен бұған. Мен түгiлi, бұндай қайғыны дүниенiң артын көрген ұлы Абай да жеңе алмаған ғой!.. Бұл қасiрет етiме араласып, сүйегiме сiңiп кеттi. Ендi одан арылу мүмкiн емес. Бұл өзiммен бiрге көмiлетiн шер-шемен. Бәрiн бiлемiн... Сезiп те жатырмын. Бiрақ Әмешiмнен кейiн өмiр сүрудiң не мәнi бар, қандай қызық қалды дейсiң?!

— Аға, шай iшесiз бе? — дедi шешем сөзiн бөлiп.

— Жоқ... Мұздай су бар ма?

— Салқын «Сарыағаш» бар.

— Әкешi... Ішiм күйiп-жанып барады.

— Шай ішіңіз, тамақ әкелейін!..

— Жо... жоқ...

Шешем аяғын жылдамдата басып асүйге шығып кеттi.

— Ата, — дедiм оңашалықты пайдаланып, — келiнiңiздiң жағдайын бiлiп келейiн!..

— Бар... бара ғой... Сол iштегi нәрестенiң туғанын көрiп, iңгәлағанын естiп кетсем деп едiм... Бар, балам, бара ғой. Аман болсыншы!.. Есен-сау жүрiңдершi!..

*Құрметті менің сүйікті тыңдармандарым Арнама Тіркеліп қолдап кетініздер
#аудиокітап #әсерліәңгіме әсерлі әңгімелер жинағы    / @san_turli_tagdir