chin van Khanddorj

Монголын тусгаар тогтнолын товчоон/ цуврал-1р хэсгээс/ Тусгаар тогтнолын үнэ цэнэ
Чин ван Ханддорж хүүгийнхээ толгойг ганзагалан эх нутагтаа ирж байжээ
220 гаруй жилийн турш Монгол орон Манжийн эрхшээлд байв. Чухамхүү Манжийн эрхшээлээс гарах үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний гарамгай удирдагч бол Эрдэнэ дайчин Чин ван Ханддорж юм. Тэрээр 1869 онд Булган аймгийн нутагт үе улиран угсаа залгамжил сан хошууны засаг ноён Цэрэндоржийн хүү Мижиддор жийн гэр бүлд төрсөн. Багаасаа соёлт язгууртан гэр бүлд хүмүү жиж монгол, манж, хятад хэл бичиг мэддэг төдийгүй хожим нь орос хэл сурчээ.
Ханддоржийн өвөг эцэг Цэрэндорж өөрийн хошуунд олноор орж ирэн суурьшсан хятадуудаас хөлс түрээсийг ихээр авч нутаг газар сүйтгэлээ гэж хөөж байснаас аймгийн чуулганы даргаасаа огцорч байсан удаатай. Чин ван Хандорж III далай ламыг нийслэл хүрээнд хүлээн авч өвөлжүүлсэн нь манжийн төрийн дургүйцлыг улам бадраажээ. Ханддоржийн хайрт хүү Данзанжамцыг хааны ордны ёс алдсан гэдгээр Бээжинд зэрлэгээр цаазалж толгойг нь тавган дээр тавьж үзүүлсэнд өгүүлшгүй уй гашууд унаж отго жинстэй малгайгаа авч шидэн “Манж хятадын маалинга шаахайн ул, марал илжигний туурайг Хаалган даваа давуулж, Ар халхын нутагт хэрхэвч гишгүүлэхгүй гэсэн андгай тангараг тавин, хайрт хүүгийнхээ толгойг ганзаглан эх нутагтаа ирсэн гэдэг. Энэ бүх явдал түүнийг Манжийн түрэмгийллийн эсрэг эцсээ хүртэл тэмцэх эрчийг улам нэмсэн бүлгээ.