Λάζικον η Τρομαχτόν - Ακρίτες Σερρών

*** Οι Ακρίτες Επταμύλων Σερρών στη 17η Πανελλήνια Χορευτική Συνάντηση των Σερρών.
*** Παίζουν οι μουσικοί : Χριστοφορίδης Γιάννης (λύρα & τραγούδι), Ασλιχανίδης Ευρισθένης (κλαρίνο), Σαμανίδης Οδυσσέας (ακορντεόν), Αγγελίδης Κώστας (νταούλι).
***** Πηγή : Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Χορού , Ευρετήριο : E-AEB42
-[Οικονομίδης 1923, 340] Πόντος: Το Λάζικον, όπερ συνταυτιζόμενον προς τον συνήθη εις τα παράλια του Πόντου Σέρρα χορόν λέγεται και Τιναχτόν ή Τρομαχτόν ως συνοδευόμενον υπό τιναγμού του σώματος των χορευτών ή και τρομώδους κινήσεως αυτού. Χορεύεται ο χορός ούτος μόνον υπ' ανδρών ευσταλών και ζωηρών, εν ω ολόκληρον το σώμα αυτών συγκλονίζεται και ρυθμικαί και ζωηραί εκτελούνται κινήσεις των ποδών και των χειρών αυτών μετά ταχύτητος μεγάλης, και ωνομάσθη Λάζικον μεν ως κυρίως εις τους Λαζούς ανήκων, Σέρρα δε χορός εκ του παρά τα Πλάτανα ομωνύμου ποταμού Σέρρα. Και κατά τον χορόν τούτον αι χείρες οτέ μεν υψούνται, οτέ δε καταβιβάζονται και αναλόγως το σώμα τηρείται ευθυτενές και όρθιον ή κάμπτεται μετά τοιούτου ελιγμού, ώστε εκ πρώτης όψεως ο θεατής νομίζει ότι οι χορευταί ετοιμάζονται να καθίσωσι κατά γης.
-[Ακογλου 1939, 210] Κοτύωρα Πόντου: Μεταξύ των χορών ήταν το Λάζικον (η Σέρρα).
-[Γρηγοριάδης 1973, 67] Καρς Πόντου: Συναντιώνται (στο πανηγύρι της Παναγίας) και το δίνουν σε "κοδεσποινικούς" και σοβαρούς χορούς, έπειτα, προοδευτικά σε ζωηρούς και λεβέντικους, καθώς το ηρωϊκό Λάζικον με τσαλίμια, τελίμια και φιγούρες δύσκολες καθώς "ωμουζά, ατσίλιν, αλ' ασσιαγιά, μπιρ ταά, γιαλάν όλμασιν, χαμπέρ βερ", και δόστου κι άλλη μια! Το Λάζικον είναι μια θαυμάσια παραλλαγή του αρχαίου Πυρρίχιου, καθαρά αντρικός λεβέντικος χορός που χορεύεται και με μαχαίρια και παλεύοντας κι είναι μέτρο νεότητος και λεβεντιάς. Τώρα Κιουρτσίας. Τον εκτελούν νέοι χορατατζήδες καλοί, ευλύγιστοι, που τον χορεύουν και νέες, ανά δύο συνήθως, σεμνές, χαμηλομάτες και ντροπαλές.
-[Metallinos & Schumacker 1975] Πόντος: Ο χορός Λαζικός είναι μόνο για άντρες αλλά χορεύεται από άντρες και γυναίκες. Περιγραφή βημάτων.
-[Γκρίτση-Μιλλιέξ 1976, 89] Τρίπολη Πόντου: Στην πομπή με τον γαμπρό προς το σπίτι της νύφης χορεύουν το Διπλό Τικ, το Λάζικο, ή Τρομαχτό.
-[Παπαδόπουλος 1986, 170] Καρακούρτ Πόντου: Το αποκορύφωμα του γλεντιού ήταν όταν χόρευαν τους ζωηρούς χορούς: Το Τρομαχτόν, την Κούτσαρην και το Λάζικον.
-[Ζουρνατζίδης 1988, 61] Πόντος: Ο χορός Σέρρα ή Τογιατλίδικον ονομάστηκε Λάζικον στην περιοχή Οφεως, όχι γιατί ήταν χορός των Λαζών αλλά γιατί οι Οφλήδες είναι κάτοικοι της Λαζικής χώρας.
-[Petrides 1988-89, 228] Πόντος: Στην Τραπεζούντα σχετικοί με τη Σέρα χοροί είναι το Τρομαχτόν (τουρκικά Titrem* Horonu) και το Λαζικόν (LazHoronu). Στην περιοχή Αργυρούπολης (Χαλδία) χορευόταν ο Λάζικος, σε 7/16 (2.2.3). Φαίνεται ότι οι καλύτεροι χορευτές προερχόταν από την Κρώμνη.