Νίκος Βέλμος - ΣτΑγιονόρος | Αφήγημα | Ηχητικό βιβλίο | Audio book

Νίκος Βέλμος (1890 – 1930)

Διαβάζει ο Σαράντος Ρηγάκος

Μουσική επιμέλεια: Σωτήρης Καρκαλάτος

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΒΕΛΜΟ
Ψευδώνυμο του Νίκου Βογιατζάκη, που γεννήθηκε το 1890 στην Πλάκα από φτωχούς γονείς, και πέθανε το 1930. Γιός τσαγκάρη της Πλάκας, είχε ζωή τρικυμιώδη και καταραμένη, ζωή αλήτη (απ’ τα 12 χρόνια του). Ο ποιητής Θωμάς Γκόρπας τον χαρακτηρίζει μουσόπληκτο, μουσηγέτη, αναρχικό επαναστάτη, «ασπούδαχτος» με όψη Μπετόβεν, ιδιοφυή με μεγάλα πάθη (ναρκωτικά και Σαίξπηρ, έρωτας και λαϊκή τέχνη) . Μόλις στα 16 του χρόνια έπαιξε δίπλα στην Κοτοπούλη και αργότερα στο Βασιλικό Θέατρο με σκηνοθέτη τον Θωμά Οικονόμου, στον οποίο μάλλον οφείλει και όλη την πνευματική του κατάρτιση μιας και δεν είχε φοιτήσει ούτε καν στο Δημοτικό. Στα Νοεμβριανά του 1916 φυλακίστηκε για τη σοσιαλιστική ιδεολογία του στις φυλακές Αβέρωφ, στα 1918 ίδρυσε το Στρατιωτικό Θέατρο. Γύρω στο 1920 έζησε στο Παρίσι, μαζί με τον Κόντογλου κ.α. Αρχές του 1927 εκδίδει το σατιρικό – επαναστατικό περιοδικό «Φραγκέλιο» που πρόσφερε πολλά στην πνευματική ζωή της Αθήνας της εποχής του. Συνεργάτες του περιοδικού είναι ο Στρατής Δούκας, ο Κόντογλου, ο Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Αναστάσιος Δρίβας, ο Τάκης Παπατσώνης, η Γαλάτεια Καζαντζάκη, ο Τεύκρος Ανθίας κ.ά. Αρχικά κυκλοφορεί ως τετρασέλιδη εβδομαδιαία εφημερίδα ενώ από το 1928 μετατρέπεται σε μηνιαίο δεκαεξασέλιδο. Η έκδοση του λήγει την άνοιξη του 1929. Παράλληλα εκδίδει και το περιοδικό Φύλλα Τέχνης. Λίγο αργότερα το ισόγειο και την αυλή του σπιτιού του (Νικοδήμου 21) την μετατρέπει στο περιβόητο «Άσυλον Τέχνης». Εκεί θα αρχίσει τις εκδηλώσεις του με την «Πρώτη Έκθεση των Ασπουδάχτων» (Θεόφιλος, Παλιούρας, Γαλάνης κ.α.). Γύρω από το Νίκο Βέλμο και το «Άσυλο» θα συγκεντρωθούν οι πρωτοπόροι τριών γεναιών: Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Κ. Αθάνατος, Α. Καμπάνης, Γουναρόπουλος, Νίκος Νικολαΐδης, Κόντογλου, Πικιώνης, Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Καΐμης, Στρατής Δούκας, Τάσος Δρίβας, Μ. Τόμπρος, Εμπειρίκος, Τσαρούχης (ανήλικος τότε, μόλις 16 ετών)… Άλλη βαρυσήμαντη έκθεση στο «Άσυλο» ήταν της Παλιάς Αθήνας στα 1929. Εκτός από αφήγημα έγραψε ποίηση, αισθητικά σημειώματα, σάτιρα, ιδεολογικά άρθρα και είχε την πρωτοβουλία για τρία περισπούδαχτα λευκώματα [Παλιά Αθήνα με σχέδια Αθηνάς Ταρσούλη (1929), Μνημεία Ευ. Βρεττού με σχέδια Γ. Ρωμανού (1929), Μνημεία Παλιάς Αθήνας (1931)], παράλληλα διακρίθηκε και ως αυτοδίδαχτος ζωγράφος, ενώ μετέφρασε και Σαίξπηρ (Αντώνιος και Κλεοπάτρα, 1927), τον οποίο θαύμαζε και υπεραγαπούσε. Το 1930 πέθανε ξαφνικά. Οι αιτίες του θανάτου του δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένες. Αν και στη γνωμοδότηση του γιατρού που τον εξέτασε, αναφέρεται ως αιτία θανάτου «καρδιακό νόσημα», λέγεται πως είναι πιθανό να πέθανε από τις συνέπειες του Δάγκειου πυρετού, από τον οποίο είχε προσβληθεί λίγο καιρό νωρίτερα.