تجدد در ایران: از مشروطه تا پهلوی | گفتگوی عباس امانت و داریوش رحمانیان

عباس امانت: در زمان رضاشاه هرچند مردم مورد فشار قرار می‌گرفتند، اما حداقل در طبقه متوسط شهری، وجود دولت پهلوی پذیرفته شده بود. حتی مشروطه‌خواهان بزرگی مانند حسن تقی‌زاده یا محمدعلی فروغی اعتقاد داشتند با دولت پهلوی آینده بهتری برای ایران قابل تصور است. دلیل این مطلب آن است که ایران قبل از پهلوی، پر از آشوب بود. نایب حسین کاشی، گروه اسماعیل سیمیتقو یا جریان جنگل و... را باید نوعی انفجار دید که ممکن بود منجر به تجزیه ایران شود. گاهی در نگرش برخی از متفکران فلسفه و علوم اجتماعی به تاریخ، نوعی تکبر دیده می‌شود. باید تلاش کرد تا مسئله جامعه در هر زمان را به‌طور دقیق بررسی کرد.
داریوش رحمانیان: عصر مدرن یعنی پیدایش یک مخلوق جدید که محورش مردم است، اما در ایران حتی افرادی مثل امیرکبیر هم به‌دنبال دولت مقتدر مرکزی بودند. یعنی دولت‌‌سازی بدون پرورش مردم. روزنامه‌های نزدیک به کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ (که به رهبری سید ضیاء طباطبایی و رضاخان انجام شد) مبتنی بر گفتمان مشت‌آهنین بودند. در روزنامه «مرد آزاد» علی‌اکبر داور که خودش حقوقدان و تحصیل‌کرده غرب بوده، تنها صحبت از اصلاحات مادی مثل ساخت و ایجاد جاده و قطار است. چه در کنار رفتن قاجار و برآمدن پهلوی و چه در زمینه‌های انقلاب ۵۷، باید به جابه‌جایی‌ گفتمان‌ها توجه داشت.

حمایت ارزی از آزاد (patreon):
  / azad579  

حمایت ریالی از آزاد (امکان حمایت ماهانه یا یکباره):
https://donito.me/azadsocial

کانال یوتوب مردم‌نامه (داریوش رحمانیان):
   / @mardomnameh  

00:00 تجدد در ایران: از مشروطه تا پهلوی
05:30 امانت: تجدد به‌معنای نوسازی از بالا و تغییر فکری است
13:40 رحمانیان: عصر مدرن یعنی عصر مردم
32:23 امانت: پیش از مدرنیته هم در ایران مردم نقش مهمی داشتند
50:03 رحمانیان: در کل برنامه‌های نوسازی ما مردم غایبند
01:15:13 امانت: در دوره‌ای که رضاخان برآمد مفهوم مرد قوی مطرح بود
01:38:27 رحمانیان: در عصر قدیم هم حکومت اولویت داشت و مردم رعیت بودند
02:04:43 امانت: نظام آمرانه‌ای که آمد دیگر اجازه تحولات فکری را نمی‌داد
02:14:24 رحمانیان: همیشه یک نیروی آفرینش‌گری در ایرانیان بوده است

در صورت نیاز، از آدرس‌های زیر هم می‌توانید جهت حمایت از ما استفاده کنید. حتما بعد از هر نقل و انتقال از طریق ایمیل «آزاد» با ما در ارتباط باشید.

USDT (trc20):
TMJ4T1LPBQY6vF8uAXVifm5tRpJbqk7TQc

USDT (erc20):
0xc1DB525EAd3D8A00b1693AEcc7D7d59243376d0c

BTC:
bc1qngd0qxzxjnzfh5n5eav66rds5557z0wgl4g4qa

ETH (erc20):
0xc1DB525EAd3D8A00b1693AEcc7D7d59243376d0c

عباس امانت، متخصص تاریخ قاجاریه و خاورشناس، در تاریخ ۲۳ آبان ۱۳۲۶ متولد شد. او استاد تاریخ و مطالعات بین‌المللی در دانشگاه ییل بوده و کرسی ویلیام گراهام سامنر را در این دانشگاه داشته است.
او برادرانی به نام‌های حسین امانت که معمار بوده و مهرداد امانت که یک پژوهشگر است، داشته است. پدرش، موسی امانت نیز تاریخی دربارهٔ کاشان نگاشته‌است. عباس امانت در یک خانواده بهائی به دنیا آمده ولی پیوندهای مذهبی و سیاسی ویژه‌ای نداشته است. وی در سال تحصیلی ۱۳۴۵–۱۳۴۴ از دبیرستان البرز در تهران دیپلم طبیعی گرفته و سپس در سال ۱۹۷۱ مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
عباس امانت در دهه ۱۳۴۰ شاگرد احمد فردید بوده و در کلاس‌ها و سمینارهای او حضور داشته است. وی در سال ۱۹۸۱ دکترا خود را از دانشگاه آکسفورد گرفته و پایان‌نامه‌اش در مورد ساختار جنبش بابی و بررسی جامعی از بابیه نوشته‌است. این کتاب که بر اساس پایان‌نامه او نوشته شده، به عنوان جامع‌ترین منبع موجود دربارهٔ بابیه آغازین شناخته می‌شود.

داریوش رحمانیان کوشککی (متولد ۱۳۴۴ در بروجرد)، دانشیار گروه تاریخ در دانشگاه تهران و از پژوهشگران برجسته حوزه تاریخ معاصر ایران است. او تحصیلات کارشناسی خود را در رشته تاریخ در دانشگاه تبریز (۱۳۶۸) به پایان رساند و سپس دوره کارشناسی ارشد را در دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۷۲) و دکترای خود را مجدداً در دانشگاه تبریز (۱۳۸۱) اخذ کرد.
رحمانیان از جمله پژوهشگرانی است که به طور خاص بر تاریخ معاصر ایران و مباحث نظری تاریخ تمرکز دارد و در این حوزه‌ها به تدریس و نگارش می‌پردازد. اثر او با عنوان جنبش مشروطه به دلیل رویکرد معتدل و تحلیلی‌اش نسبت به نهضت مشروطه، توجه برخی از صاحب‌نظران را جلب کرده است. همچنین کتاب‌هایی چون ایران بین دو کودتا و گفتارهایی در باب تاریخ‌نگاری و روش‌شناسی تاریخی از دیگر آثار شاخص اوست که به بررسی تحولات سیاسی و روش‌شناسی در تاریخ‌نگاری می‌پردازند.
از دیگر نوشته‌های مهم رحمانیان می‌توان به چالش جمهوری و سلطنت در ایران اشاره کرد که به یکی از مقاطع حساس تاریخ معاصر ایران می‌پردازد. پژوهش‌های او در مجموع تلاش دارند تا با نگاهی تحلیلی و انتقادی، تصویری روشن‌تر از تحولات فکری و سیاسی ایران ارائه دهند.

#عباس_امانت #داریوش_رحمانیان #پهلوی #مدرنیته #مدرنیزاسیون #تجددگرایی #سکولاریسم #تجدد #قاجار #مشروطه #امیرکبیر #رضاشاه #امانت #رحمانیان #تاریخ #تاریخ_پهلوی #تاریخ_قاجار #تاریخ_مشروطه #جمهوری_اسلامی #سیاست #دموکراسی #رفراندوم #انقلاب #اصلاحات #حکومت_دینی #ایران #خمینی #شاه #روحانیت #حکومت_اسلامی #debate