Âlemdeki sanat ve muhteşem uyum, Kur’ân olmadan gösterilir ve açıklanabilir miydi?

Konu:
Yirmi Beşinci Söz
Mu’cizât-ı Kur’âniye Risalesi
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ اْلاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰۤى اَنْ يَاْتوُا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لاَ يَاْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً
(Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.)
(“De ki: ‘And olsun, eğer bu Kur’ân’ın benzerini getirmek için insanlar ve cinler bir araya toplanıp da hepsi birbirine yardımcı olsalar, yine de onun benzerini getiremezler.’ ” İsrâ Suresi: 88.)
…
وَ ِللّٰهِ الْمَثَلُ اْلاَعْلٰى (“En yüce sıfatlar Allah’ındır. (Nahl Suresi: 60.) temsilde kusur yok; esma ve sıfât-ı İlâhiye ve şuun ve ef’âl-i Rabbaniye, bir şecere-i Tuba-i Nur hükmünde temsil edilmekle, o şecere-i nuraniyenin daire-i azameti ezelden ebede uzanıp gidiyor. Hudud-u kibriyası, gayrımütenahi feza-i ıtlakta yayılıp ihata ediyor. Hudud-u icraatı,
يَحوُلُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ- فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوٰى
(“Allah, kişi ile kalbinin arasına girer.” Enfal Suresi: 24. • “Daneleri ve çekirdekleri çatlatan şüphesiz Allah’tır.” En’am Suresi: 95.) hududundan tut, ta
وَالسَّمٰوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ - خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضَ فِى سِتَّةِ اَيَّامٍ (“Gökler de Onun kudretiyle dürülmüştür.” Zümer Suresi: 67. • “Gökleri ve yeri altı günde yarattı.” A’raf Suresi: 54) hududuna kadar intişar etmiş o hakikat-i nuraniyeyi bütün dal ve budaklarıyla gayat ve meyveleriyle o kadar tenasüple birbirine uygun, birbirine lâyık, birbirini kırmayacak, birbirinin hükmünü bozmayacak, birbirinden tevahhuş etmeyecek bir surette o hakaik-ı esma ve sıfâtı ve şuun ve ef’âli beyan eder ki, bütün ehl-i keşif ve hakikat ve daire-i melekûtta cevelân eden bütün ashab-ı irfan ve hikmet, o beyanat-ı Kur’âniyeye karşı (Sübhânallah “Allah her türlü noksan sıfatlardan münezzehtir.”) deyip “Ne kadar doğru, ne kadar mutabık, ne kadar güzel, ne kadar lâyık” diyerek tasdik ediyorlar.
Meselâ, bütün daire-i imkân ve daire-i vücuba bakan, hem o iki şecere-i azîmenin bir tek dalı hükmünde olan imanın erkân-ı sittesi ve o erkânın dal ve budaklarının en ince meyve ve çiçekleri aralarında o kadar bir tenasüp gözetilerek tasvir eder ve o derece bir muvazenet suretinde tarif eder ve o mertebe bir münasebet tarzında izhar eder ki, akl-ı beşer idrakinden âciz ve hüsnüne karşı hayran kalır. Ve o iman dalının budağı hükmünde olan İslâmiyetin erkân-ı hamsesi aralarında ve o erkânın tâ en ince teferruatı, en küçük adabı ve en uzak gayatı ve en derin hikemiyatı ve en cüz’î semeratına varıncaya kadar, aralarında hüsnütenasüp ve kemal-i münasebet ve tam bir muvazenet muhafaza ettiğine delil ise, o Kur’ân-ı camiin nusus ve vücuhundan ve işarat ve rumuzundan çıkan şeriat-ı kübra-i İslâmiyenin kemal-i intizamı ve muvazeneti ve hüsnütenasübü ve resaneti, cerh edilmez bir şahid-i âdil, şüphe getirmez bir bürhan-ı kàtıdır.
Demek oluyor ki, beyanat-ı Kur’âniye beşerin ilm-i cüz’îsine, bahusus bir ümmînin ilmine müstenit olamaz; belki, bir ilm-i muhite istinat ediyor ve cemi eşyayı birden görebilir, ezel ve ebed ortasında bütün hakaikı bir anda müşahede eder bir Zatın kelâmıdır. Amenna.
Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Yeni Asya Neşriyat: İstanbul, Şubat 2004, s.706-708.