HAFIZ ESAD'IN PES ETTİĞİ GÜN: ÖCALAN'I İMRALI'YA GÖTÜREN YOLUN İŞARET FİŞEĞİ

#atillaateş, #suriye,

Rubicon Tarih'e "Katıl" butonuyla üye olup destek vermek için:
   / @rubicontarih  

Orgeneral Atilla Ateş dosyasıyla karşınızdayım. 16 Eylül 1998’de Hatay Reyhanlı’da söylenen iki cümle, Türkiye’nin Suriye’ye karşı yıllardır biriktirdiği sabrın bittiğini dünyaya ilan etti: “Sabrımız tükenmek üzeredir. Sabrımızı taşırmasınlar.” Bu sözler, Abdullah Öcalan’ın Suriye’den çıkarılmasına giden yolu açtı. Ama bu çıkış, tek bir generalin kişisel cesareti değildi; Ankara’da asker ve sivil iradenin üzerinde uzlaştığı “zorlayıcı diplomasi” stratejisinin sahadaki ifadesiydi.

Atilla Ateş’in hikâyesi, Kastamonu Taşköprü’den başlayıp ordunun zirvesine uzanan klasik ama disiplinle örülmüş bir askerlik yolculuğu. Işıklar Askerî Lisesi, Kara Harp Okulu, Harp Akademisi… Almanya’da ataşelik, tugay ve tümen komutanlıkları, lojistik başkanlığı, kolordu komutanlığı… 1996’da 3. Ordu’nun, 1997’de 1. Ordu’nun başına geçti. 28 Şubat sürecinde doğudaydı; Ankara’daki sert çekirdeğin parçası olmadı. Hatta Haziran 1997’de konuşulan olası doğrudan müdahaleye karşı çıkan komutanlar arasındaydı. 1998 Ağustos’unda Kara Kuvvetleri Komutanı olduğunda, Türkiye’nin güney sınırındaki kriz onun önüne geldi.

1990’lar boyunca PKK lideri Suriye tarafından korunmuştu. Diplomasi sonuç vermemişti. 1998 yazında MGK, Cumhurbaşkanı Demirel, Genelkurmay Başkanı Kıvrıkoğlu ve hükümet, Suriye’ye karşı yeni bir hat benimsedi. Amaç savaşı başlatmak değil, savaşı ihtimal haline getirerek sonucu almaktı. Demirel’in TBMM’deki sert mesajının ardından Reyhanlı konuşması geldi. Ateş Paşa, sınır telinin önünde, kameraların karşısında, diplomatik örtüye sığınmadan konuştu. Mesaj açıktı: Türkiye, PKK’ya verilen desteği savaş sebebi sayacak.

Bu sözler yalnız kalmadı. Sınır hattına on binlerce asker kaydırıldı, zırhlı birlikler güneye indi, hava ve deniz unsurları hazırlık seviyesini yükseltti. Suriye ilk kez gerçek bir savaş ihtimaliyle yüzleşti. Mısır ve İran devreye girdi. Hafız Esad, bu kez Ankara’nın blöf yapmadığını gördü. 9 Ekim 1998’de Öcalan Şam’dan çıkarıldı. Ardından Rusya–İtalya–Yunanistan hattında dolaştı ve 1999’da Kenya’da yakalanarak Türkiye’ye getirildi.

Krizin kalıcı olarak kapanması için 20 Ekim 1998’de Adana Mutabakatı imzalandı. Suriye, PKK’yı terör örgütü olarak tanıdı, kampları kapattı, Öcalan’ın ülkeye girmesini yasakladı, Türkiye’nin güvenliğini tehdit eden hiçbir faaliyete izin vermeyeceğini yazılı taahhüt altına aldı. Savaş çıkmadan, yıllardır çözülemeyen bir düğüm çözüldü.

Bu dosya şunu gösteriyor: Reyhanlı’daki konuşma ne başına buyruk bir askeri çıkıştı ne de sivil iradeden kopuktu. Askeri caydırıcılık, sivil siyaset ve diplomasi aynı hatta yürüdü. Atilla Ateş, bu stratejinin sahadaki yüzü oldu. Taşköprü’den çıkan bir subay, bir cümleyle bölge siyasetini yerinden oynattı. Bugün hâlâ tartıştığımız asker–siyaset dengesinde, bu kriz “savaşsız kazanım” üreten nadir örneklerden biri olarak duruyor.

Rubicon Tarih’in WhatsApp Kanalı’na katılmak için: https://whatsapp.com/channel/0029VaBd...

Rubicon Tarihi instagramdan takip etmek için:   / rubicontarih  

Rubicon Tarihi Tiktok'tan takip etmek için:
  / rubicontarih  

Türk Siyasi Tarihi
Siyasi Tarih
Popüler Tarih
Siyaset
Politika