Jak Mocarstwa ZNISZCZYŁY Iran?

Teheran,1970. Kobiety w minispódniczkach, wino w kawiarniach, Pink Floyd w radiu. Dziesięć lat później,za źle założoną chustę można trafić do więzienia.
Co się stało? 🤔
Ropa. CIA. Ajatollah z Paryża. I mocarstwa, które traktują małe kraje jak szachy na planszy.
90 minut faktów bez ściemy. Tylko historia - i to jaka.

📚 CZEGO SIĘ DOWIESZ:
🛢️ Jak Brytyjczycy płacili irańskim robotnikom 50 centów dziennie (a sami grali w tenisa obok)
🕵️ Operacja Ajax - jak CIA obaliła demokrację
⚡ SAVAK i słynne "Krzesło Apollo" - nazwa od programu kosmicznego, użycie mniej kosmiczne
🦚 Impreza w Persepolis - pawie na kolację, 60-letnie szampany, głodujący wieśniacy za płotem
👙➡️🧕 Teheran przed i po 1979 - od "Paryża Wschodu" do teokracji
🔑 Plastikowe klucze do raju - najbardziej kontrowersyjny epizod wojny Iran-Irak
✊ Ruch "Kobieta, Życie, Wolność" co dzieje się w Iranie dziś



⚠️ Materiał wyłącznie edukacyjny. Wszystkie fakty poparte źródłami historycznymi.

Bibliografia:
Abrahamian, Ervand - Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran (1999)
Atwood, Blake - Underground: The Secret Life of Videocassettes in Iran (MIT Press)
Farmanfarmaian, Manucher - Blood and Oil: Memoirs of a Persian Prince (1997)
Gasiorowski, Mark J. - badania nad zamachem stanu 1953

Źródła archiwalne i dokumenty odtajnione
CIA Reading Room - dokumenty FOIA dotyczące Iranu 1977-1980
National Security Archive (George Washington University) - ponad 14 000 stron dokumentów o stosunkach USA-Iran
UK National Archives - akta FCO i MOD dotyczące Iranu
"Documents from the Den of Espionage" - wielotomowa seria dokumentów zajętych z ambasady USA w Teheranie
Raport Donalda Wilbera (TPAJAX) - wewnętrzna historia operacji CIA, opublikowana przez "New York Times" w 2000 r.
Khabaronline - artykuły o ajatollachu Kashanim i zamachu 1953
Iran International - raporty o torturach i protestach 2022-2026
Arab News - "Anger grows in Iran over corruption, nepotism and the crazy-rich elite"
Magiran - "The role of prostitutes in the 1953 Coup"


Wspomnienia i relacje świadków
Ebadi, Shirin - Iran Awakening i inne publikacje (laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2003)
Toloui-Semnani, Neda - relacje o życiu przed i po rewolucji
Goldin, Farideh - wspomnienia żydowskiej uchodźczyni z Szirazu
Sheikhi, Ahmad - świadectwo więźnia SAVAK
Shahi, Ezzat - świadectwo o torturach
Rice, Clara Colliver - relacje amerykańskiej misjonarki (1923)
Bergman, Ronen - badania nad izraelskimi operacjami (propozycja zabicia Chomejniego)
Milani, Abbas - biografia Parviza Sabetiego
Rejali, Darius - badania nad torturami i SAVAMA
Kurzman, Charles - badania nad SAVAK

#Iran #Historia #Audiobook #Rewolucja #CIA #BliskiWschód #Persja #historiabezcenzury #Dokumentalny