Trondit inxhinieri hidroteknik: Qytetet në Shqipëri që u ndërtuan mbi kanale uji!

Përmbytjet e fundit që paralizuan Vlorën dhe Gjirokastrën nuk ishin thjesht pasojë e reshjeve intensive, por rezultati i drejtpërdrejtë i ndërhyrjeve të gabuara njerëzore në infrastrukturën historike të këtyre qyteteve. Kështu vlerëson inxhinieri i njohur hidroteknik, Kristo Goga, i cili në një analizë për Dritare TV, shpjegoi se si urbanizimi ka shkatërruar sistemet mbrojtëse të projektuara dekada më parë.
Për rastin e Vlorës, Goga solli në vëmendje ekzistencën e një 'Kanali të Ujërave të Larta', një vepër inxhinierike e trashëguar (projektuar pjesërisht nga inxhinierë italianë dhe shqiptarë), funksioni i të cilit ishte devijimi i ujërave të kodrave larg qendrës së qytetit, duke i derdhur ato në zonën e Nartës ose Ujit të Ftohtë. 'Sot ky kanal pothuajse nuk duket më. Është mbushur me ndërtesa, është zënë me inerte, ose është mbuluar për t'u kthyer në rrugë,' tha Goga. Ai theksoi se bllokimi i kësaj arterieje vitale bën që ujërat e rrëmbyeshme të kodrave të mos kenë rrugë tjetër veçse të vërshojnë drejt qendrës së qytetit dhe zonës së Skelës, duke shkaktuar përmbytjet e shpejta që kemi parë së fundmi.
Situata paraqitet e ngjashme edhe në Gjirokastër. Sipas Gogës, zgjerimi i qytetit në pjesën e poshtme fushore, pa një plan të mirëfilltë kullimi, ka ekspozuar lagje të tëra ndaj rrezikut. Ai shpjegoi se Gjirokastra e vjetër, e ndërtuar në shpat mali, kishte një sistem natyral rrjedhjeje, por ndërtimet e reja në zonën e fushës së Drinos kanë krijuar barriera artificiale për ujin. 'Ata presin të punojnë vetëm kur bie shi. Kur zbret uji nga mali, sjell me vete inerte dhe gurë, dhe nëse kanalet në fushë janë të bllokuara nga ndërtimet, përmbytja është e pashmangshme,' analizoi inxhinieri.
Një aspekt tjetër që Goga preku ishte cikli natyror i reshjeve. Ai përmendi teorinë e cikleve 11-vjeçare të lidhura me aktivitetin diellor, duke sugjeruar se periudhat e lagështa janë të parashikueshme dhe inxhinieria duhet të jetë e përgatitur për to. Megjithatë, ai këmbënguli se problemi real nuk është sasia e shiut, por paaftësia e infrastrukturës aktuale për ta menaxhuar atë. Legalizimi i ndërtimeve mbi kolektorë dhe kanale u cilësua nga ai si 'legalizim i mbytjes'.
Zgjidhja për Vlorën, sipas Gogës, kërkon ndërhyrje radikale dhe të kushtueshme: ndërtimin e tuneleve nëntokësore të mëdha për të zëvendësuar kanalet e hapura që janë asgjësuar nga ndërtimet. 'Duhen tunele që të marrin ujin dhe ta çojnë në det, dhe hidrovori duhet të jetë shumë herë më i fuqishëm,' sugjeroi ai. Për inxhinierin 85-vjeçar, vazhdimi i status-quo-së do të thotë që Vlora dhe qytetet e tjera do të mbyten me 'një pikë shi', sa herë që natyra të ndjekë ciklin e saj, pasi dora e njeriut ka shkatërruar sistemin imunitar të qyteteve ndaj ujit.
Subscribe "Dritare TV": https://www.youtube.com/c/DritareTV?s...

Për më shume lajme dhe informacione kliko KËTU:
https://www.dritare.net​

Like faqen Dritare.net në Facebook:
  / portali.dritare​  

Follow Dritare TV në Instagram:​
  / dritare_tv  

Follow Rudina Xhunga në instagram:
  / rudinaxhunga  

Follow Rudina Xhunga në Twitter:
  / rudinaxhunga​  

DritareTv, është një web televizion, i dritare.net.
Ne jo vetëm informojmë, por dhe mirëinformojme.
Nëse kërkon një dritare, ja ku është DritareTv.