نمایشنامه صوتی سالی که ریکاردو ریش مرد نوشته ژوزه ساراماگو

نمایشنامه صوتی سالی که ریکاردو ریش مرد نوشته ژوزه ساراماگو

«دکتر ریکاردو ریش» با کشتی «هایلند بریگید» به «لیسبون» برمی‌گردد. ریکاردوریش از کتاب‌‌خانه‌‌ی هایلند بریگید کتابی به امانت گرفته است که فراموش می‌کند آن‌ را به کتاب‌‌دار برگرداند؛ کتاب «خداوند هزارتو» نوشته‌‌ی «هربرت کوئین» ایرلندی.

«دکتر ریکاردو ریش» پس از ۱۶ سال اقامت در برزیل، به زادگاه خود «پرتغال» بازمی‌گردد و موقتاً در هتل «براگانسا» ساکن می‌شود و قبل از هر چیز بر سر مزار «فرناندو پسوآ»، دوست شاعر تازه‌درگذشته‌اش، حاضر می‌رود.
یک شب در اتاق خود با روح فرناندو مواجه می‌شود. فرناندو به او اطلاع می‌دهد که تا مدتی می‌توانند یکدیگر را ملاقات کنند و این موضوع موجب می‌شود که بخشی از تنهایی ریکاردو پر شود. بخش دیگر را نیز «لیدیا»، مستخدم هتل و «مارسندا» پر خواهند کرد. دختری که به همراه پدرش «دکتر سام پاپو» هر ماه به «لیسبون» می‌آید تا دست ازکارافتاده‌ی خود را مداوا کند.
در کشور همسایه، یعنی اسپانیا، دولت ملّی بر سر کار می‌آید و سیل مهاجرت‌ها آغاز می‌شود. هتل براگانسا هم از این تحول بی‌بهره نمی‌ماند. در این اوضاع و احوال پلیس امنیتی ریکاردو را احضار می‌کند. این قضیه موجب سردیِ رفتار اهالی هتل و نگرانی لیدیا و مارسندا می‌شود. اما با حضور ریکاردو در اداره‌ی پلیس و بازجویی مختصری که در محیطی محترمانه برگزار می‌شود، ظاهراً موضوع پایان می‌یابد. هرچند که بعدها یک بار فرناندو و ریکاردو، «ویکتور»، یکی از مأموران پلیس امنیتی را درست زیر ساختمانی که ریکاردو در آن ساکن است، غافل‌گیر می‌کنند.
رفتن ریکاردو از هتل و ساکن‌شدن او در محله‌ی «سانتاکاتارینا» برای دو زن فضول همسایه که شاهد رفت‌وآمدهای لیدیا و مارسندا به خانه همسایه‌ی جدید هستند، موضوع تازه‌ی گفت‌وگوهای بی‌پایان را فراهم می‌کند. هرچند که از حضور یک پزشک در ساختمان خود نیز خرسندند.
پس از مدتی ریکاردو در مطب یک پزشک متخصص قلب و عروق (که به علت انجام عمل جراحی قادر نیست تا مدتی طبابت کند،) موقتاً مشغول به کار می‌شود. کمی بعد مارسندا در مطب به دیدار ریکاردو می‌رود و به او می‌گوید که دیگر برای مداوای دست خود به لیسبون نخواهد آمد. بعدها هم با نامه‌ای به او اطلاع می‌دهد که به اصرار پدرش شاید به زیارت شهر مذهبی و زیارتی «فاطیما» برود.
ریکاردو در یکی از روزهای ماه مِی که همگان برای زیارت عازم فاطیما می‌شوند، به امید دیدار مارسندا به آنجا می‌رود، اما او را نمی‌یابد...

درباره‌ی نویسنده
«ژوزه ساراماگو» متولد ۱۹۲۲ در «آزیناگا» در پرتغال است. او در خانواده‌ای بسیار فقیر به دنیا آمد و دوران کودکی‌اش را در فقر در لیسبون، پایتخت پرتغال، گذراند. او در همان سال‌های کودکی به‌عنوان شاگرد مکانیک مشغول به کار شد و شغل‌های مختلفی را تجربه کرد. ساراماگو پیش از نویسندگی مدتی هم در یک انتشارات کار می‌کرد.
ژوزه ساراماگو یکی از اعضای فعال جنبش کمونیستی پرتغال در سال ۱۹۶۹ بود. سال ۱۹۶۹ ساراماگو شروع به انتشار اشعارش کرد. از سال ۱۹۷۴ سردبیر یکی از روزنامه‌های شهر لیسبون بود.
ساراماگو زمانی که این روزنامه فعالیت‌های ضد کمونیستی را در پیش گرفت، از پستش استعفا داد و به‌سبب جوّ ضدّ کمونیسمی که در پرتغال ایجاد شده بود، تا ۵۰سالگی هیچ اثری منتشر نکرد.
هرچند پیداکردن کار برای او که تمایلات کمونیستی داشت، در کشوری که علیه کمونیسم مبارزه می‌کرد کار سختی بود، اما باعث شد او بیشتر از همیشه به نویسندگی مشغول باشد و با اینکه ۳۰ سال از او چیزی منتشر نشد، اما او هرگز نوشتن برای خودش را متوقف نکرده بود.
ژوزه ساراماگو برای سبک خارق‌العاده‌ی نوشتنش که آن را با رئالیسم یا واقع‌گرایی مخلوط کرده بود، شناخته‌ شده است. او از جملات بسیار بلند و پیچیده در داستان‌هایش استفاده می‌کند و خود را چندان مقید به رعایت علائم سجاوندی نمی‌بیند و جملات و گفت‌وگوها را پشت‌سرهم می‌آورد.
ژوزه ساراماگو در سال‌های پایانی زندگی‌اش از سرطان خون رنج می‌برد و در سال ۲۰۱۰، در ۸۷ سالگی، درگذشت. مرگ او غیرمنتظره بود؛ چراکه هم او و هم پزشکش فکر می‌کردند که می‌تواند این مرحله از بیماری را پشت سر بگذارد. او حتی برنامه‌ریزی کرده بود تا به‌عنوان مهمان افتخاری در گردهمایی نویسندگان اروپایی در «ادینبورگ»، در کشور اسکاتلند، سخن‌رانی کند، اما پیش از آن درگذشت.
ژوزه ساراماگو در سال ۲۰۰۷، تنها سه سال پیش از درگذشتش، بنیاد ساراماگو را تأسیس کرد. این بنیاد بر مسائل فرهنگی تمرکز دارد و همچنین مسائل محیط زیستی در سراسر جهان در دستور کار آن قرار دارد. این بنیاد سال ۲۰۱۱، پس از مرگ ساراماگو، اعلام کرد که رمانی از ساراماگو کشف‌شده که دهه‌ی پنجاه نوشته‌شده و هرگز منتشر نشده است. کتاب «sky light» سال ۲۰۱۱ منتشر شد.
در مراسم خاکسپاری ساراماگو نزدیک به ۲۰ هزار نفر حضور داشتند و خاکستر او زیر درختی در بنیاد ساراماگو دفن شد.
برخی از آثار او عبارت‌اند از:

کتاب مرجع
O Ano da Morte de Ricardo Reis - (The Year of the Death of Ricardo Reis) - ۱۹۸۴
Author: José Saramago

بازیگران
مهرداد ضیایی، علی تاجمیر، احمد آقالو، مهرداد عشقیان، عباس وفایی، كرامت رودساز، هادی كمالی مقدم، فریدون محرابی، عبدالعلی كمالی، صمد پل سنگی، گلچهره دامغانی , محمد آقامحمدی , میرطاهر مظلومی , محمد حسین مجدزاده , ناهید مسلمی , بهروز مسروری , مینو جبارزاده , محمد پورحسن , پیام دهكردی , علی زرینی , نوشین حسن زاده , راضیه مومیوند , عباس توفیقی , هنگامه محمودی