Henk Badings - Concerto for viola and string orchestra

Henk Badings (1907-1987)

Concerto : for viola and string orchestra (1965)

1. Quasi lento - 00:00
2. Adagio - 09:46
3. Allegro molto - 14:55

Gordan Nikolitch, viola
Orchestra: Orchestre d'Auvergne
Conductor: Arie van Beek


Program note (Dutch): Het eerste deel heeft een langzame inleiding, waarin de solopartij in vage contouren het melodische materiaal van het concert aanduidt. Het snelle hoofddeel heeft een muzikantesk hoofdthema en een lyrisch neventhema. In het neventhema gaat de twaalftoonstemming over in de fijnere intervalschakeringen van de eenendertigtoonstemming. Deze melodie ontwikkelt zich tot triolenfiguren, die de perceptiegrens voor micro-intervallen overschrijden. Daar vindt ongemerkt de terugkeer tot de twaalftoonstemming plaats. Tegen het slot van het eerste deel wordt het door intervalvergroting getransformeerd hoofdthema in de solo-partij gecontrapunteerd tegen een transformatie van het tweede thema in het strijkorkest.
Het tweede deel, Adagio, heeft een driedelige vorm: ABA. Na inleidende flageoletfiguren brengt de solopartij de hoofdmelodie in het nasale timbre van de altviool-A-snaar, slechts begeleid door tweede violen en alten. De inzet van violoncellen en bassen leidt de middenepisode in. De terugkeer van de hoofdmelodie ligt in dubbelgrepen op de lage snaren van de solopartij. De donkere kleur hiervan blijft tot het Coda domineren.
Het laatste deel, Allegro molto, is een speels Rondo, vooral gekarakteriseerd door een polymetrische combinatie van 2/4 en 3/8 maat. Het Rondothema brengt bijvoorbeeld de 3/8 maat tegen een 2/4 in een deel van de begeleiding. In het contrapuntisch verwerkte, door veel voorslagen gekenmerkte, eerste neventhema overweegt de 2/4 maat. In het hoog op de E-snaar van de violen fanfaronerende tweede neventhema overweegt de 3/8 maat. Een in vioolpizzicati klinkend derde neventhema heeft 2/4 maat. In dit spel van combinaties van thema's en metra staat de solo-altviool steeds op de voorgrond. - HENK BADINGS

Born of Dutch parents in Java, Henk Badings went to the Netherlands in 1915 as an orphan. His wish to follow a musical career met with strong opposition from his guardian, who forced him to train at the Technical University in Delft. He graduated with honours in 1931 and was appointed demonstrator in palaeontology and historical geology there. During his student years he had been teaching himself composition and music theory, and in 1930 he sat for an examination set by Pijper. He then studied composition with Pijper for a time, but this contact was not particularly fruitful because of their widely differing views. Pijper did, however, stimulate Badings to write a major symphonic work, his prize winning First Symphony (later withdrawn), whose first performance by the Concertgebouw Orchestra in 1930 aroused the interest of press and public in the then completely unknown composer. In 1933 Eduard van Beinum conducted his Second Symphony and in 1935 his Third was given its première by the Concertgebouw under Mengelberg, followed by the Symphonic Variations, and the Second Violin Concerto.
In 1934 Badings was appointed lecturer in composition and theory at the Rotterdam Conservatory, and in 1937 he became co-director of the Amsterdam Muzieklyceum, his special task being the reorganization of the system of instruction. From 1941 to 1945, during the German occupation, he directed the State Conservatory in The Hague; he was subsequently punished for holding the post and banned for some years from public life, though in 1948 the Concertgebouw Orchestra commissioned him to write his Sixth Symphony. Until 1961, Badings mainly lived as a freelance composer. In 1960--1961 he directed the electronic music studio at the University of Utrecht and was appointed there in 1961 to teach acoustics (until 1977). From that period his reputation as an outstanding teacher began to spread abroad; he had already achieved international renown as a composer. He was professor of composition at the Staatliche Hochschule für Musik, Stuttgart (1962--1972), and gave lectures at the University of Adelaide (1962--1963), in addition to numerous lectures in the USA and South Africa.