حیکمەتەک (یێ ل گەل کەرا بکەڤت نیقاشێ، ئەو دێ تووشی زویچکا بت)/ سەرهاتییا وێ چییە؟ Hîkmetek/ wehîd si

حیکمەتەک (یێ ل گەل کەرا بکەڤت نیقاشێ، ئەو دێ تووشی زویچکا بت)/ سەرهاتییا وێ چییە؟ Hîkmetek/ wehîd si

چیرۆکا کەری و مێشا هەنگڤینی

ل دەشتەکێ کەر و مێشێن هەنگڤینی دگەل ئێك دژیان.

ڕۆژەکێ ژ ڕۆژان کەرەک بۆ خارنا گژوگیایێ دهێتە باغەکێ و دەست ب خارنێ دکەت.

ب ڕێکەفت، گولەکا بچووک کو مێشەکا هەنگڤینی د ناڤ گولێن وێ یێن بچووک دا سەرقالێ مژینا شیلێ بوو، دکێشیت و مێشا هەنگڤینی یا بێچارە کو خوە د ناڤ ددانێن کەری دا دبینیت و نزیکێ مرنێ یە، زمانێ کەری گەز دکەت و هەتا کەر دەڤێ خوە ڤەدکەت، ئەو ژی ژ ناڤ ددانێن وی دەر دکەڤت.

کەری زمانێ وی وەرەمیایە و سۆر بوویە و ئێش دکەت، ب قریشکان و قاقایا و حر حرێ کەڤت و کەڤت دویڤ مێشا هەنگڤینی. مێشا هەنگڤینی پەنایێ دبتە هێلینا خوە.

ب دەنگێ حر حرا کەری، شاژنا مێشێن هەنگڤینی ژ جهێ خوە دەر دکەڤیت و حال و قەزییێ دپرست.

کەر دبێژیت: “مێشا هەنگڤینی یا خەتادار یا هەوە زمانێ من گەز کریە، دڤێت ئەز وێ بکوژم.”

شاژنا مێشێن هەنگڤینی فەرمانێ ددەتە سەربازێن خوە مێشا هەنگڤینی یا گونەهبار بگرن و بیننە بەر دەستێ وێ. سەرباز مێشا هەنگڤینی یا گونەهبار دبنە بەر دەستێ شاژنا مێشێن هەنگڤینی و مێشا هەنگڤینی یا بێچارە ڕوون دکەت، بۆ ڕزگارکرنا گیانێ خوە ژ بن ددانێن کەری نەچار بوویە زمانێ وی گەز بکەت و کارێ وێ ژ دوژمناتی و ب قەست نەبوویە.

شاژنا مێشێن هەنگڤینی دەما ڕاستیێ دزانیت، ژ کەری لێبورینێ دخوازیت و دبێژیت: “تو بێژە ئەز دێ ڤێ مێشا هەنگڤینی سزا ددەم.”

کەر قەبوول ناکەت و قاقا و قریشکێن وی گوهێن ئەسمانی کەر دکەن کو نەخێر ئەڤ مێشا هەنگڤینی زمانێ من گەز کریە و دڤێت ئەز وێ بکوژم. شاژنا مێشێن هەنگڤینی نەچار دبت حوکمێ سێدارەدانا مێشا هەنگڤینی ددەت.

مێشا هەنگڤینی ب ئاهـ و زاری دبێژیت: “قوربان، من بۆ بەرگریکرن ژ گیانێ خوە زمانێ کەری گەز کر، ئەرێ حوکمێ سێدارەدانێ بۆ من دادپەروەرانەیە؟”

شاژنا مێشێن هەنگڤینی ب خەمگینیەکا زۆر ڤە دبێژیت: “ئەز دزانم مرن مافێ تە نینە. لێ گونەها تە ئەوە کو تە دگەل کۆمەکا کەران دەست بکارکر کو زمانێ تێناگەهن و سزایێ وی کەسێ کو دگەل کەری دەست بکاربکەت هەر ئەڤەیە.”

لەورا هاتییە:

“خرنه تنها به نشان جل و افسار خر است    
تن خر در کت و شلواررود باز خر است
دو سه مثقال خریت زخران چیزی نیست
آدمی هست که الحق دو سه خروارخر است”

واتا:
کەر ب کورتان و جلا نابیت مرۆڤ
کەر هەر کەرە، گەر جلێ وی ژی بهێتە گوهۆڕین
کێمەک کەرێتی ژ کەران تشتەکێ مەزن نینە،
مرۆڤ هەیە، ب ڕاستی چەند کەواران کەرە!