Kötü Bilim: Bilim Kötüye Nasıl Kullanılır?

Birebir aynı yiyecek veya içeceğin, örneğin şarabın, çayın veya sütün, bi' haber manşetinde kanseri önlediğinin, bi' diğer haber manşetinde kansere neden olduğunun iddia edildiğini görmüşsünüzdür. Hatta bu, son derece tehlikeli (ama bir yerde haklı bir şekilde), belki bilime değil ama bilim haberciliğine olan güveninizi sarsmış olabilir. Evet, ülkemizdeki gazete görünümlü tabloidler, iş özellikle de bilim konusuna geldiğinde manşetlerde son derece yanıltıcı başlıklar atabiliyorlar. Ama bu "bi haberde kansere sebep olma, diğer haberde kanseri önleme" konusunda aslında birazcık haklılar. Çünkü şu ilginç grafiğe bakacak olursanız sorunu görebilirsiniz O kırmızı noktaların her biri tekil akademik çalışmalar. Ve görebileceğiniz gibi, aynı gıda maddesinin bizi hem kansere karşı koruduğunu, hem de bizzat kansere sebep olduğunu gösteren araştırmalar bulmak mümkün. Bu durumda gerçeğe nasıl ulaşabiliriz? Bilime nasıl güveneceğiz? Gelin bugün çuvaldızı bilime ve bilimin bazı sorunlarına batıralım.

#Bilim #Kanser #Sahtekarlık

00:00 Giriş: Yiyecek ve İçecekler Nasıl Hem Kansere Sebep Olup Hem Onu Önlüyor?
01:10 Bilimde "Gerçek" Dediğimiz Ne Anlama Geliyor?
02:25 Bilimde Gerçeklere Nasıl Ulaşıyoruz?
03:35 Bilimde Olası Hatalar: Tip-1 ve Tip-2 Hatalar!
05:32 Bilimin 1 Numaralı Kuralı: Kendini Kandırma!
06:02 Algıda Seçicilik: Doğrulama Önyargısı Nedir?
07:18 Kötü Bilim: Bilimde Kasti Hatalar Nasıl Yapılıyor?
07:54 Sosyal Bilimlerin Laneti: Her Bilim Aynı İsabetlilikte mi?
11:35 Bir Örnek: Anti-Psikiyatri Akımları Ne Kadar Gerçekçi?
12:58 p Değeri nedir?
14:58 Fiziğin Absürt İsabetliliği!
15:40 "p Değeri Hackleme" Nedir?
17:52 Negatif Bulguları Yayınlamak Neden Bu Kadar Zor?
18:47 Bilimin Farkı: Hata Yapabileceğimizi Biliyoruz - ve Bu Sorunları Gidermeye Çalışıyoruz!
21:56 Kapanış: Bilime Neden Güvenmeliyiz?

***

📽️ Videografi & Post-Prodüksiyon: Çınar Ege Bakırcı

Evrim Ağacı'nın Türkiye'de bilim anlatıcılığı çalışmaları tamamen okurları ve izleyenleri tarafından maddi olarak desteklenmektedir. Yaptıklarımızı faydalı buluyorsanız ve daha fazlasını yapmamıza katkı sağlamak isterseniz:

💪 Patreon veya Kreosus destekçilerimiz arasına katılabilirsiniz:   / evrimagaci   | https://kreosus.com/evrimagaci
📹 Dilerseniz, YouTube'un "KATIL" seçeneğini kullanarak da bize destek olabilirsiniz:    / @evrimagaci  
🎪 Bilim tişörtleri, kitaplar ve diğer ürünlerimizden satın almak için: https://pazar.evrimagaci.org/
🎈 IBAN numarası, kriptopara veya PayPal yoluyla destek olmak için: https://evrimagaci.org/destekol
📕 Neden desteğe ihtiyacımız olduğuyla ilgili daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz: https://evrimagaci.org/destekol

Yanımızda durduğunuz için çok teşekkürler! ❤

***

BAZI FAYDALI BAĞLANTILAR:

• En son yüklediğimiz videoyu izlemek için: https://dar.vin/SonVideo
• En popüler videomuzu izlemek için: https://dar.vin/EnPopuler
• Kanalımıza abone olmak için: https://dar.vin/EAYouTube