EUSKAL ROCK ESKOLA. Gaztetxeak, herria eta utopia (Parte 1)

Euskal Herriko gaztetxeak herri kultura garatzeko guneak izan dira betidanik, oro har, lokal huts eta zaharrak okupatu ondoren. Gaztetxeak indar handiz hasi ziren 1970eko hamarkada amaieran eta, gaur egun, ehun baino gehiago izango dira zabalik gure lurraldean. Bertan, mota askotako ideak burutzen dira, pintura klaseak, jostura, bizikleten konponketak, software librea, euskal dantzak, rock kontzertuak (askotan dohain edo oso merkeak), bazkari herrikoiak, txapelketak, bertsolariak, protesta asanbladak... Musikaren esparruan ere aski irekia izan dira gure gaztetxeak, Euskal Herriko talde ezagun askoren urteurrenak ospatu bertan, gainera. Punk eztandaren ondoren, metal, rap, ska reggae edo pop melodiak entzuteko aukera eman dira milaka ta milaka gazteei.

Zoritxarrez, gaztetxeen kontrako desalojo mehatxuak oso normalak izan dira. Askotan, indarkeri izugarria erabiliz dena suntsitseko, adibidez, Euskal Jai (Iruña) edo Kukutza (Errrekalde) kasuetan. Gaztetxeen bizitza ziklikoa izan ohi da, gorabeheratsua, gazteen inpultso, indar eta motibazioen araberakoa, eta adinak (eta berorrekin datozenak) izaten du zeresana. Hala ere, Gasteizkoa adibidez, urte gutxi batzuk izan ezik, sasoikoa izan da 30 urteotan eta aktibo mantendu da hiri txiki horretako ekimen askoren aterpe iraunkor bilakatuta. Belaunaldiz belaunaldi bizirik iraunez. "30 urte bete dira hiriko gazteak Gasteizko Alde Zaharreko muinoko etxeari bizitza ematen hasi zirenetik. Garai hartan Gasteizen egiten nituen udako egonaldiak osaba-izebarenean eta akorduan daukat lehengusuak erakutsi eta azaldu zidala Gaztetxe hasiberria zena. Sartzeko galdetzerakoan, baina, lehengusuak, zalantzati, nahiago izan zuen mutiko hura barrura ez eramatea. Orduan nork pentsatuko zuen eraikin hark halako bizitza oparoa izango zuenik eta nik neuk gerora Gaztetxeekin halako lotura estua izango nuenik".

EUSKAL JAI...    • Euskal Jai gaztetxea HUSTEAREN KRONIKA  
...........................................................................................
Los gaztetxes vascos son centros sociales okupados que, desde los años 70, vienen paliando con enorme eficacia las multiples ausencias de ocio alternativo y juvenil en todo el País Vasco (Europa). Cada gaztetxe suele tener una personalidad diferente, la propia de la provincia, el barrio o el pueblo donde se ubique. Dentro de los gaztetxes se desarrollan ideas de todo tipo, talleres pintura, costura, reparación de bicicletas, informática... También se suelen organizar inolvidables conciertos de rock, campeonatos de pelota, comedores veganos, ruedas de prensa, así como decenas y decenas de actividades colectivas en solidaridad con los vecinos represaliados en manifestaciones o huelgas.

Habitualmente, los gaztetxes vascos suelen ser edificios y locales cerrados o abandonados, que se intentan recuperar para dar alternativas de ocio al barrio o a la comarca (herrialde). Normalmente, estos edificios vacíos pertenecen, legalmente, a personas físicas o jurídicas, por lo que demasiados gaztetxes activos han sido desalojados en estos últimos lustros, a veces sin apenas incidentes, otras veces acompañados de marcada violencia policial, como ocurrió en el derribo del Euskal Jai (Pamplona) o Kukutza III (Bilbao).

No hay que olvidar tampoco que la historia de los gaztetxes esta firmente unida al auge de la autogestión y la cultura punk rock de los años 80. Este fenómeno fue mucho más allá de la música, incluyendo diferentes aspectos sociales, desde radios libres, fanzines, literatura underground y políticas antirrepresivas. En Euskadi muchos gaztetxes brotaron ante la falta de locales de ensayo., Nacieron por la simple necesidad que tenían los grupos de música en un espacio digno donde poder juntarse. Por suerte, a día de hoy, la motivación musical no es el único aliciente para okupar un gaztetxe en bastantes localidades vascas, pero la actividad rockera sigue siendo especialmente relevante dentro de su variada programación.

KUKUTZA...    • Kukutza Gaztetxe, Un viaje irrepetible 200...  
....................................................................................................
Gaztetxe is a popular Basque social centre. They are buildings which are used for a range of disparate activities, which can be linked only by being not-for-profit. They might be organizing centers for local activities or they might provide support networks for minority groups such as Basque prisoners and refugees. Often they provide a base for initiatives such as cafes, free shops, public computer labs, graffiti murals, legal collectives and free housing for travellers. Also known as a free space, the gaztetxe may be designated "safe-space" where specific forms of dialogue and activism are encouraged and protected from harassment, or they may be intended to serve as open space for community interaction among widely disparate groups without censorship.

INFO... https://www.argia.eus/albistea/the-ga...