π. Ευάγγελος Παπανικολάου, ο Μέγας Αθανάσιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας

Ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος εἶναι ὁ πρῶτος μετά τούς τρεῖς Ἱεράρχες. Εἶναι ὁ δέκατος τρίτος τῶν Ἀποστόλων, ὁ στύλος τῆς Ὀρθοδοξίας.

Γεννήθηκε στήν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου. Οἱ γονεῖς του φτωχοί, ἀλλά πολύ πιστοί καί ἐνάρετοι. Δέν ἔκανε πολλές ἐγκύκλιες σπουδές, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κατάστασης τῆς οἰκογενείας του. Ἔμαθε ὅμως σπουδαῖα θεολογικά γράμματα. Μελέτησε περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλον ἄνθρωπο καί ἀπό κάθε ἄλλο βιβλίο τήν Ἁγία Γραφή, τήν ὁποία ἔμαθε ἀπ᾿ ἔξω. Εἶχε ἰσχυρή φώτιση ἀπό τόν Θεό.

Μικρός, ὅταν ἔπαιζε μέ ἄλλα παιδιά, παρίστανε τόν ἱερέα. Κάποια φορά παίζοντας στήν ἄκρη τῆς θάλασσας βάπτισε ἕνα μικρό παιδί τῶν εἰδωλολατρῶν. Ἔτυχε νά τόν δεῖ ὁ τότε Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Ἀλέξανδρος, ὁ ὁποῖος τόσο πολύ ἐνθουσιάσθηκε, ἐπειδή ἡ βάπτισις ἔγινε σέ τέλειο βαθμό, ὥστε θεώρησε τήν βάπτιση κανονική καί πῆρε τόν Ἀθανάσιο ὑπό τήν προστασία του στό Πατριαρχεῖο.

Ἐκεῖ γνώρισε πολλούς ἀθλητάς καί ὁμολογητάς τῆς εὐσεβείας. Ἀνθρώπους ἀγωνιστάς τῆς πίστεως, πού ἔφεραν τά στίγματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, δηλαδή τά σημάδια τοῦ μαρτυρίου στό σῶμα τους. Εἶδε κάποιους νά κουτσαίνουν, νά εἶναι μέ ἕνα πόδι, νά μή βλέπουν, νά λείπει τό ἕνα μάτι ἤ καί τά δύο, νά ἔχουν ἕνα αὐτί ἤ κανένα. Νά λείπει τό ἕνα τους χέρι καί γενικά νά ἔχουν χάσει κάποιο ἀπό τά μέλη τοῦ σώματό τους. Νά εἶναι ἀκρωτηριασμένοι, φιλάσθενοι, ταλαιπωρημένοι ἀπό τίς φυλακίσεις, τά φρικτά βασανιστήρια, ἀπό τίς κάθε εἴδους κακουχίες χάριν τοῦ Χριστοῦ.

Συνεδέθη μέ μεγάλους Ἀσκητάς, τά εὐωδιαστά ἄνθη τῆς ἐρήμου. Διδάχθηκε τήν ἀγωνιστηκότητα. Πῆρε μαθήματα νηστείας, ἀγρυπνίας, προσευχῆς, ἀρετῆς καί ἁγιότητας. Ἀργότερα δέν ὑστέρησε καθόλου ἀπό αὐτούς. Ἀντίθετα πολλούς τούς ξεπέρασε. Γι᾿ αὐτό ὑπῆρξε καί ὀνομάσθηκε Μέγας σέ ὅλα μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Εἶχε ὀρθόδοξη διδασκαλία, μά καί ὀρθόδοξη ζωή.

  Πολύ συνέβαλε στή διαμόρφωση τοῦ ἤθους καί τοῦ χαρακτήρα του ἡ γνωριμία του μέ τόνκαθηγητή τῆς ἐρήμου, τόν Μέγα Ἀντώνιο, τοῦ ὁποίου συνέγραψε τόν βίο καί τήν πολιτεία. Μάλιστα, ὅταν ὁ Ἀθανάσιος ἔγινε Πατριάρχης, θεωροῦσε τιμή του νά ρίχνει νερό μέ ἕνα κανάτι, γιά νά πλένει ὁ Μέγας Ἀντώνιος τά χέρια του. Στίς δέ μεγάλες γιορτές μέ καμάρι φοροῦσε ἕνα λιωμένο καί τριμένο ράσο, πού ἦταν δῶρο ἀπό τόν Ἅγιο Ἀντώνιο.

Σέ ἡλικία 25 ἐτῶν χειροτονήθηκε διάκονος καί συνόδευσε τόν Πατριάρχη Ἀλέξανδρο στήν Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδο. Ἦταν ὁ πρωτεργάτης στήν καταδίκη τῆς αἱρετικῆς διδασκαλίας τοῦ Ἀρείου. 33 ἐτῶν ἔγινε Πατριάρχης. Ἀπό τά 46 ἔτη ὡς πατριάρχης τά 17 τά πέρασε στήν ἐξορία. Πέντε φορές ἐξορίσθηκε καί ἀμέτρητες φορές κινδύνεψε ἡ ζωή του. Οἱ αἱρετικοί τόν πολέμησαν μέ λύσσα γιά τήν ἀγωνιστικότητα καί τό ὀρθόδοξο φρόνημά του. Ἀγωνίσθηκε ὅσο λίγοι.Ἦταν ὁ ἡρωικότερος τῶν Ἁγίων καί ὁ ἁγιότερος τῶν ἡρώων.

Εἶχε σημαντικότατο ποιμαντικό καί κοινωνικό ἔργο. Ἐνδιαφέρθηκε καί ἐθεράπευσε τίς ἀνάγκες τῶν μοναχῶν, κληρικῶν καί λαϊκῶν. Ἀνέπτυξε πλούσια ἀντιαιρετική δράση. Εἶχε πλούσιο συγγραφικό ἔργο. Ἐσχημάτισε τόν κανόνα τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Καθόρισε δηλαδή ποιά βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς εἶναι κανονικά καί ποιά νόθα καί ψευδεπίγραφα.

Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος εἶναι γιά ὅλους μας, γιά κάθε χριστιανό  παράδειγμα πρός μίμηση. Τέτοιους χριστιανούς χρειαζόμαστε σήμερα, ἰδιαίτερα στίς ἡμέρες μας. Ἐλᾶτε λοιπόν νά τόν μοιάσουμε, νά τόν ἀκολουθήσουμε, νά τόν μιμηθοῦμε. Νά ἀκούσουμε τά μηνύματα, πού μᾶς στέλνει. Βέβαια, ἄν δέν θελήσουμε νά μιμηθοῦμε τήν ζωή τῶν Ἁγίων, δέν θά μπορέσουμε ποτέ νά κατανοήσουμε τά λόγια τους.


ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ Ο ΙΑΤΡΟΣ
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΥ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ
16/01/2022