Canal-e Vafa | EP 02 | کانال وفا | اپیزود ۲ | بیداری مدنی | شهروندی
Загружено: 2026-01-15
Просмотров: 123
شهروند کیست؟
و مهمتر از آن: قدرت و حاکمیت اعتبارشان را از کجا میگیرند؟
وقتی از «شهروندی» حرف میزنیم، فقط از حق رأی یا اعتراض نمیگوییم.
در اندیشهٔ سیاسی، شهروند کسی است که نقش دارد، مسئول است و در زندگی عمومی مشارکت میکند. شهروندی یعنی حضور آگاهانه، پاسخگویی و پذیرش مسئولیت در برابر جامعه.
این مفهوم فقط جهانی نیست؛ در تجربهٔ ایران و ایرانی هم معنا دارد.
یکی از بازخوانیهای مهمِ معاصر، در پروژه ایران ۱۴۰۰ انجام شده و در کتاب دو سه کلمه نوشتهٔ آرام حسامی نیز صورتبندی تازهای یافته که نسخهٔ صوتی آن هم در سایت پروژه در دسترس است.
در این چارچوب، قدرت و حاکمیت در اصل از آنِ فرد است.
مشروعیت (یا همان اعتبار و مقبولیت قدرت) از انسانی آغاز میشود که میتواند داوری اخلاقی کند، مسئولیت بپذیرد و آگاهانه تصمیم بگیرد.
اعتبار قدرت از بالا نازل نمیشود؛ از پایین میجوشد، از فردِ خودآگاه.
اما این اعتبار چگونه در زندگی جمعی معنا پیدا میکند؟
پاسخ در خودِ شهروندی نهفته است:
بستری اجتماعی برای تحقق عاملیت فردی—جایی برای کنش، گفتوگو، مسئولیتپذیری و بهکارگیری ارادهٔ اخلاقی در عرصهٔ عمومی.
دو پیشنیاز شهروندی
پیشنیاز درونی و اخلاقی: خودآگاهی و مسئولیتپذیری فردی
پیشنیاز اجتماعی و نهادی: ساختارهای مشارکت، شفافیت و پاسخگویی
اگر یکی نباشد، دیگری هم دوام نمیآورد.
عاملیت فردی بدون شهروندی مؤثر نیست،
و شهروندی بدون خودآگاهی فردی به اطاعت جمعی بدل میشود. شهروندی فقط یک ابزار سیاسی نیست؛ صورت اجتماعی و تمدنیِ عاملیت انسانی است. و به همین دلیل در پروژه ایران ۱۴۰۰، از آن بهعنوان پایهٔ اخلاقی دموکراسی یاد میشود، نه صرفاً سازوکار فنی آن.
در اپیزود بعد، به تجربهٔ تاریخی ایران برمیگردیم و میپرسیم چرا، با وجود سابقهٔ طولانی، شهروندی بارها نیمهراه مانده است.
تا آن زمان…
برای فردایی بهتر، بیندیشیم، بپرسیم و با امید و مسئولیت قدم برداریم.
x.com/vafamostaghim
Instagram
instagram.com/vafamostaghim
Facebook
facebook.com/vafamostaghim
Produced by PersuMedia LLC
In Collaboration with Iran 1400 INC
Video and Graphics: Farivar Hamzeyi
#کانال_وفا #بیداری_مدنی #شهروندی #عاملیت #قدرت #ایران۱۴۰۰
Доступные форматы для скачивания:
Скачать видео mp4
-
Информация по загрузке: