W tańcu dążymy do perfekcji, która nie istnieje - Ewa Serwotka i Dawid Trzensimiech | Na Styku [#12]

Czy balet to bardziej sport, czy sztuka?
Jak radzić sobie z perfekcjonizmem i presją sceniczną, gdy ciało jest instrumentem poddawanym ciągłej ocenie?
Dlaczego w świecie tańca odpoczynek bywa mylony z lenistwem i jak zmienić to przekonanie?

W tym odcinku zaglądamy za kulisy Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, by sprawdzić, jak psychologia wspiera tancerzy Polskiego Baletu Narodowego Junior. Naszymi gośćmi są Ewa Serwotka (psycholożka) i Dawid Trzensimiech (były pierwszy solista, obecnie pedagog). Rozmawiamy o tym, jak wygląda proces przejścia ze szkoły baletowej do świata zawodowego i jak budować "zdrowy sztab" wokół młodych artystów, wzorując się na najlepszych modelach ze świata sportu (np. Australian Ballet).
Poruszamy trudne tematy związane z kulturą "no pain, no gain", zaburzeniami odżywiania i destrukcyjnym perfekcjonizmem. Dowiemy się, czym jest ciałoneutralność w zawodzie opartym na estetyce oraz jak rutyny (np. wykonywanie makijażu czy fryzury) mogą stać się technikami regulacji emocji przed występem. To rozmowa o budowaniu odporności psychicznej, mądrej rywalizacji i o tym, że nawet w dążeniu do nieosiągalnej doskonałości można zachować łagodność dla siebie.

Ewa Serwotka
Psycholożka wykonania sportowego i scenicznego, która od lat pracuje tam, gdzie wysoka presja spotyka się z ambicją, talentem i potrzebą rozwoju. W swojej praktyce gabinetowej wspiera osoby, które funkcjonują pod presją występu, intensywnego treningu i wysokich oczekiwań. Łączy podejście skoncentrowane na rozwiązaniach (II stopień) z psychologią pozytywną. Jako dydaktyczka Uniwersytetu SWPS oraz Szkoły Filmowej w Łodzi wprowadza studentów w świat psychologii wykonania. Pełni funkcję wiceprezeski Fundacji Sportu Pozytywnego, jest psycholożką kadr młodzieżowych Polskiego Związku Tenisowego oraz współautorką książki „Psychologia osiągnięć dla twórców filmowych”.

Dawid Trzensimiech
Koordynator artystyczny, pedagog i baletmistrz Polskiego Baletu Narodowego Junior. W latach 2016–2023 był pierwszym tancerzem Polskiego Baletu Narodowego. Swoją międzynarodową karierę rozpoczął w Royal Ballet w Londynie, był także pierwszym solistą Rumuńskiej Opery Narodowej. W 2018 roku otrzymał Teatralną Nagrodę Muzyczną im. Jana Kiepury dla najlepszego tancerza klasycznego w Polsce. Obecnie prowadzi zajęcia z zakresu techniki tańca klasycznego oraz współtworzy program artystyczny zespołu PBN Junior. Jest także choreografem (m.in. „Korsarz”, „Fantaisie Polonaise”).

Struktura odcinka:
00:00:00 – Intro
00:00:35 – Przedstawienie gości
00:02:27 – Balet: Sport czy sztuka?
00:06:12 – Jak psychologia trafiła do Polskiego Baletu Narodowego?
00:16:01 – Zespół juniorski jako bezpieczny pomost do kariery
00:20:10 – Zdrowa rywalizacja i wsparcie w grupie
00:24:51 – Ciemne strony baletu: ból i presja estetyczna
00:33:49 – Dzień z życia tancerza: rutyna, hierarchia i lustro
00:41:11 – Perfekcjonizm adaptacyjny i "biczowanie się" za błędy
00:49:07 – Czy odpoczynek = lenistwo?
00:53:22 – Ciałoneutralność i wdzięczność wobec ciała
01:01:57 – Lęk przed sceną
01:05:43 – Oddech, koncentracja i rytuały
01:11:42 – Za co kochasz balet?
01:16:25 – Outro

Credits:
Goście: Ewa Serwotka, Dawid Trzensimiech
Scenariusz i prowadzenie: Aleksandra Zienowicz-Wielebska, Pola Weiner
Postprodukcja dźwięku: Katarzyna Figat
Oprawa muzyczna: Paweł Lucewicz
Lektor: Anna Maria Buczek

Podcast realizowany we współpracy Centrum Psychologii Wykonania i Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy.