Kim był Krzysztof Penderecki? | Mrus Talks #34

Wczesne utwory Pendereckiego są trudne w odbiorze ale zmiana w jego języku muzycznym jest porażająca. Już za życia został okrzyknięty jednym za największych polskich kompozytorów a zdecydowana większość Polaków nie zna jego muzyki. Paradoks.

00:00 Wstęp
02:20 Oszustwo i Awangarda
04:15 Zwrot ku tradycji
07:10 Polskość i narracja
09:15 Milenium
11:30 Lusławice
12:20 Przesłanie

Krzysztof Penderecki urodził się w Dębicy w 1933 roku, ale karierę zaczął 20 lat później od spektakularnego i nie do końca legalnego zwycięstwa w konkursie kompozytorskim Związku Kompozytorów Polskich gdzie zajął 3 pierwsze miejsca (choć można było nadesłać tylko jedną pracę).
Szybko stał się ikoną awangardy a w szczególności nowego nurtu w muzyce: Sonoryzmu. Badał granice dźwięku, szukał nowych brzmień jak pocieranie instrumentów, stukanie, krzyki i gwizdy.
W 1965 roku skomponował Pasję wg św. Łukasza, która z jednej strony mocno odwołuje się do tradycji dawnych Pasji, z drugiej korzysta z całej palety barw Sonorystycznych. Koledzy kompozytorzy stwierdzili, że Penderecki zdradził ich ideały, ponieważ Sonoryzm to muzyka bez dodatkowych znaczeń i nie może opowiadać historii, a pozostali oburzyli się, że po 200 latach młody Polak postawił się na równi z J.S. Bachem sięgając po ten gatunek.
Zwrot do tradycji był znacznie głębszy i poważniejszy niż ktokolwiek przypuszczał. Przez lata język muzyczny Pendereckiego obfitował w coraz większą ilość tradycyjnie rozumianej melodii i harmonii. W przełomowym roku 2000 skomponował 2 wielkie dzieła: Credo oraz 7 Bram Jerozolimy. Był już wtedy specjalistą od ogromnych kompozycji na kilkuset wykonawców, które podejmują twórczy dialog z tradycją.
Przez lata Penderecki budował również swoją rezydencję: dworek w Lusławicach na Podkarpaciu, gdzie zasadził własnoręcznie bodaj największe prywatne Arboretum w Europie oraz zbudował piękną salę koncertową i centrum muzyki.
W swojej twórczości odwoływał się do znanych form lub nawet cytatów znanych melodii (np. Święty Boże) aby utrzymać dialog ze słuchaczem.

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.