"Βλάχα πλένει στο ποτάμι", ΑΣΠΑΣΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ - ΤΣΙΠΗ, Δρόβιανη, ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΟ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ 2022

29 Aπριλίου 2022, πρώτη μέρα του Ανοιξιάτικου Πολυφωνικού Καραβανιού 2022. Αναχώρηση το πρωί από Αθήνα, μεσημέρι πέρασμα από το σύνορο, πρώτος σταθμός στην λίμνη της Άνω Δερόπολης, μετά πάλι στο δρόμο και, κατά τις 7 μμ φτάνουμε στην αγαπημένη Δρόβιανη, ένα παλιό αρχοντοχώρι στην περιοχή του Θεολόγου. Η Δρόβιανη είναι ένα αληθινό στολίδι, κρυμμένο πίσω από τα βουνά, στην άκρη ενός χωματόδρομου που ξεκινά από το δρόμο που ενώνει τη Δερόπολη με τους Άγιους Σαράντα. Οκτώ μαχαλάδες είχε άλλοτε το χωριό, με τα μεγάλα αρχοντικά και τη μεγάλη εξάπλωση. Το χωριό έχει και τη δική του, ξεχωριστή θέση στον χάρτη της ηπειρώτικης πολυφωνίας. Στην πρώτη μας γνωριμία και στις επιστροφές μας στο χωριό της παραστέκει πάντα, έστω και από μακριά, η Γαρουφαλλιά Ζιόγκα και τούτο το βίντεο της το αφιερώνουμε.

Προορισμός μας δεν είναι μόνο η Δρόβιανη αλλά και μια συγκεκριμένη γυναίκα, η κυρία Ασπασία Βασιλείου - Τσίπη, μια ξεχωριστή βιωματική ερμηνεύτρια που αγαπήσαμε από το πρώτο μας αντάμωμα, πριν από πέντε χρόνια, σε ένα Χειμερινό Πολυφωνικό Καραβάνι. Για καλή μας τύχη στο χωριό είναι και ένας άλλος μερακλής του πολυφωνικού τραγουδιού, ο εκλεκτός Bασίλης Αγόρας που με χαρά συνοδεύει γυρίζοντας τα τραγούδια της κυρίας Ασπασίας. Μετά από παράκλησή της, δύο από τους διαχρονικούς συνταξιδιώτες του Πολυφωνικού Καραβανιού, τα μέλη του πολυφωνικού συνόλου "Χαονία" Χρήστος Δίπλας και Γιώργος Τούτσης, ισοκρατούν για να μπορεί το τραγούδι να ακούγεται πιο αρτιμελές. Κάτι τέτοιο συμβαίνει πολλές φορές στην πρακτική του Πολυφωνικού Καραβανιού διαχρονικά, όταν πλαισιώνουμε βιωματικούς ερμηνευτές που δεν έχουν άλλον κοντά τους να τους κρατήσει το ίσο, κάτι όλο και συχνότερο στο πέρασμα του χρόνου και την ερήμωση των χωριών...

Η αγαπημένη κυρία Ασπασία μας καρτεράει φιλεύοντάς μας τραγούδια μέσα από την ψυχή της, ως αργά μέσα στη νύχτα, με το Βασίλη Αγόρα να παραστέκει κι εμάς να τους κρατάμε το ίσο. Εδώ, ένα από τα στερνά τραγούδια εκείνου του ανταμώματος, όταν πια είχαμε κρυώσει αρκετά στην πλατεία, πριν πάμε να συνεχίσουμε με γλέντι στο καφενείο. Όταν αρχικά η κυρία Ασπασία μας πρότεινε να πει τούτο το τραγούδι, το "Βλάχα πλένει στο ποτάμι" δεν περιμέναμε να ακούσουμε μια τόσο αλλιώτικη και όμορφη ερμηνεία του. Οι στίχοι του τραγουδιού, σύμφωνα με το ημερολόγιο της καταγραφής, είναι οι ακόλουθοι:

Βλάχα πλένει στο ποτάμι
κι άλλη βλάχα τη ρωτάει
βλάχα τι 'σαι σκουμπωμένη
και βαριά βαλαντωμένη
κόψε βλάχα τα θηλύκια
κι έλα βράδυ στα χαλίκια
βγάλε βλάχα το ζωνάρι
κι έλα βράδυο στο παζάρι

Μια τέτοια στιχουργική ανάπτυξη του διαδεδομένου τραγουδιού συναντάμε στη συλλογή του Ν. Δημητρίου "Βόρειος Ήπειρος, τραγούδια και χοροί":

Βλάχα πλένει στο ποτάμι
κι άλλη βλάχα τη ρωτάει,
Βλάχα, τ’ είσαι σκουμπωμένη,
και βαριά βαλαντωμένη;
Βλάχα, ζώσε τα θηλύκια
κι έβγα βράδυ στα χαλίκια.
Βλάχα, ζώσε το ζωνάρι
κι έβγα βράδυ στο παζάρι.
Κι έβγα βράδυ στο παζάρι,
να σε ιδούν μικροί, μεγάλοι.
Να σε ιδούνε κι αγάδες,
να χωρίσουν τις κυράδες.


Στη συλλογική, επιτόπια καταγραφή, τη δράση που αποτελεί προτεραιότητα ιδιαίτερα στα εποχιακά Πολυφωνικά Καραβάνια, συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι Αλέξανδρος και Ελευθερία στις τρεις κάμερες, η Τώνια στο ημερολογιο /scipte, η Σαβάνα στην κλακέτα και τον ήχο ενώ το μοντάζ έγινε από τον Αλέξανδρο.


Επιμέλεια, έρευνα, παραγωγή

"ΑΠΕΙΡΟΣ" ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ
Καλή Πρακτική Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Εγγεγραμμένη και αναγνωρισμένη από την UNESCO (2020)

Με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού

Αλέξανδρος Λαμπρίδης

apiros@otenet.gr, www.polyphonic.gr
www.polyphoniccaravan.gr