İşçinin Ücretine Zam Yapılmaması Haklı Fesih Sebebi midir? (Altyazılı)

İşçinin Ücretine Zam Yapılmaması Haklı Fesih Sebebi midir?

Ofisimiz avukatlarından Av. Gizem KEMER videoda sizler için anlatıyor. ✍🏼 ⚖️

00:00 Giriş & Intro

Günümüzde, İşçi ile işveren arasındaki en temel uyuşmazlıklardan biri de ücret artışıdır. Özellikle uygulamada, "işçinin zam talep etmesine rağmen işverenin bu talebi karşılamaması halinde, işçi açısından haklı nedenle fesih sebebi oluşturur mu?" sorusu gündeme gelmektedir.
Bugünkü içeriğimizde, işçinin talep ettiği zammın verilmemesi halinde, işçi açısından haklı nedenle fesih şartlarının oluşup oluşmadığını tüm detaylarıyla ele alacağız.
Bilindiği üzere maaş zammı, işçinin ekonomik koşullar, enflasyon veya performans gibi nedenlerle düzenli ödeneğinin artırılması talebidir.
Önemle belirtmek isteriz ki, işçinin ücretine zam yapılması zorunluluğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nda açıkça hüküm altına alınmamıştır. Bu itibarla, işçinin ücret artışı talebinin karşılanmaması, işçi yönünden başlı başına haklı fesih nedeni teşkil etmeyecektir.
Ancak, içeriğimizin devamında detaylarıyla izah edeceğimiz üzere, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri teamülleri gibi bağlayıcı hukuki düzenlemelerle, işverene zam yapma yükümlülüğü getirilmişse, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde işçi, İş Kanunu'muzun 24. maddesi uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkına sahip olabilecektir.
....
Örneğin, sözleşmede yer alan “her yılbaşında TÜFE oranında zam yapılır” gibi ifadeler, bağlayıcı nitelik taşıyacaktır. İşveren, bu yükümlülüğü yerine getirmezse, işçi ücret farkı alacağı talebinde bulunabilir. Aynı şekilde toplu iş sözleşmelerinde yer alan zam hükümleri de, işverenin tek taraflı değiştiremeyeceği kurallardır.
2-) İşyeri Uygulaması ile Doğan Zam Hakkı
İşverenin Zam Yapma Yükümlülüğü Olduğu Hallerin bir diğeri ise, İşyeri Uygulaması ile Doğan Zam Hakkıdır.
Zam yapılması konusunda uzun yıllardır devam eden bir işyeri uygulaması varsa, bu durum teamül niteliğinde kazanılmış hak yaratabilir. Örneğin, her yıl ocak ayında tüm çalışanlara yüzde 10 zam yapılıyorsa ve bu uygulama kesintisiz şekilde devam ediyorsa, işveren bu geleneği keyfi biçimde durduramaz. Aksi takdirde işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve tazminat talebinde bulunabilir.
3-) Performansa Dayalı Zam Uygulamaları
Üçüncü olarak, Performansa dayalı zam uygulamalarını da işverenin zam yapma Yükümlülüğü Olduğu Hallerden bir diğeridir.
Bazı işyerlerinde maaş artışları çalışan performansına bağlı olarak belirlenmektedir. İşverenin keyfi değerlendirmelerle sadece bazı çalışanlara zam yapması, eşitlik ilkesini zedeler ve ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirilir. Bu yönüyle, performans bazlı zamların yazılı olarak belgelendirilmesi ve açıklanabilir olması bu noktada büyük önem taşımaktadır.
4-) Enflasyon ve Ekonomik Gerekçelerle Zam Talebi
İşverenin bir diğer zam yükümlülüğü ise, Enflasyon ve Ekonomik Gerekçelere dayanmaktadır.
Türkiye gibi yüksek enflasyonla mücadele eden ülkelerde, işçilerin zam talebi, yaşam maliyetlerindeki artışa paralel olarak doğal bir hak haline gelir. Her ne kadar işverenin yasal olarak zam yapma yükümlülüğü olmasa da, asgari geçim standardının altına düşen ücretler, işçinin haklı nedenle fesih hakkını gündeme getirebilir.
5-) En Az Asgari Ücret Tutarında Ücret Talep Hakkı:
Son olarak önemle belirtmek isteriz ki , Asgari ücret artışı, yasal düzenlemelere göre tüm işverenler için zorunlu bir uygulamadır. Her yıl belirlenen asgari ücret, çalışanların geçimlerini sağlayabilmesi için gerekli en düşük ücret seviyesini belirler. Dolayısıla, işçilerin maaşları asgari ücretin altında kalıyorsa, bu durumda haklı fesih gündeme gelebilecektir.
Özetle; İş sözleşmesinde ücret artışıyla ilgili hükmün varlığı ve bu hükme uyulmadığı hallerde, işçi sözleşmeyi haklı fesih yoluyla sonlandırma imkanına sahiptir. Bunun yanı sıra işçinin kıdem tazminatı istemeye de hak kazanacağını önemle belirtmek isteriz.