Sosial Öyrənmə Nəzəriyyəsi haqqında. Təsvir hissəsində mövzuya aid 10 test tapşırığı verilmişdir.

1-ci sual
Sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə görə insan davranışlarının formalaşmasında əsas rol oynayan mexanizm hansıdır?
A) Şərti reflekslər
B) Mükafat və cəza
C) Müşahidə və təqlid
D) Bioloji instinktlər
E) İrsi faktorlar
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Albert Banduraya görə insanlar davranışları əsasən başqalarını müşahidə edərək və onları təqlid edərək öyrənirlər. Bu proses sosial öyrənmənin əsas mexanizmidir.
2-ci sual
Banduraya görə müşahidə yolu ilə öyrənmənin əsas mərhələlərindən biri deyil:
A) Diqqət
B) Yadda saxlama
C) Təkrar etmə
D) Motivasiya
E) Şərtlənmə
✅ Düzgün cavab: E
İzah:
Müşahidə yolu ilə öyrənmənin mərhələləri diqqət, yadda saxlama, təkrar etmə və motivasiyadır. Şərtlənmə davranışçı yanaşmaya aiddir və bu mərhələlərə daxil deyil.
3-cü sual
Banduranın “Bobo kuklası” təcrübəsi əsasən hansı nəticəni sübut etmişdir?
A) Aqressiya yalnız irsi faktorlarla müəyyən olunur
B) Cəza davranışı gücləndirir
C) Uşaqlar aqressiyanı müşahidə yolu ilə öyrənirlər
D) Uşaqlar yalnız birbaşa təcrübə ilə öyrənirlər
E) Aqressiya öyrənilə bilməz
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Təcrübə göstərmişdir ki, uşaqlar böyüklərin aqressiv davranışlarını müşahidə etdikdən sonra həmin davranışları təqlid edirlər.
4-cü sual
Sosial öyrənmə nəzəriyyəsində “qarşılıqlı determinizm” anlayışı nəyi ifadə edir?
A) Davranış yalnız mühit tərəfindən formalaşır
B) Davranış yalnız fərdin daxili xüsusiyyətlərindən asılıdır
C) Davranış, şəxsiyyət və mühit bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərir
D) Davranış yalnız mükafat nəticəsində yaranır
E) Davranış genetik olaraq ötürülür
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Banduraya görə insan davranışı, fərdi xüsusiyyətlər və ətraf mühit bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərir və biri digərini formalaşdırır.
5-ci sual
Aşağıdakılardan hansı sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə uyğun tətbiq sahəsinə aiddir?
A) Yalnız tibbi reabilitasiya
B) Yalnız genetik məsləhət
C) Təhsildə müəllimin model rolunda çıxış etməsi
D) Neyrofizioloji reflekslərin ölçülməsi
E) Dərman müalicəsi
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə görə müəllimlər öz davranışları ilə şagirdlər üçün model rolunu oynayır və bu, təhsil prosesində mühüm yer tutur.
6-cı sual
Aşağıdakılardan hansında sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə görə davranışın formalaşması daha düzgün izah olunur?
A) Davranış yalnız mükafatdan sonra yaranır və daxili proseslər rol oynamır
B) Davranış yalnız müşahidə nəticəsində avtomatik şəkildə formalaşır
C) Davranış müşahidə, idrak prosesləri və motivasiyanın qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır
D) Davranış genetik mexanizmlərlə müəyyən olunur
E) Davranış yalnız klassik şərtlənmə yolu ilə əldə edilir
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Bandura davranışın yalnız müşahidə ilə deyil, idrak prosesləri və motivasiya ilə birlikdə formalaşdığını vurğulamışdır.
7-ci sual
Bir uşaq televiziyada qəhrəmanın mükafat aldığını müşahidə etdikdən sonra həmin davranışı təkrarlamağa başlayır. Bu hal sosial öyrənmədə hansı anlayışla izah olunur?
A) Birbaşa möhkəmləndirmə
B) Mənfi möhkəmləndirmə
C) Dolayı (vicarious) möhkəmləndirmə
D) Klassik şərtlənmə
E) Cəza mexanizmi
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Dolayı möhkəmləndirmə zamanı şəxs özü mükafat almır, başqasının mükafat aldığını müşahidə etməklə davranışı öyrənir.
8-ci sual
Banduranın sosial koqnitiv yanaşmasına əsasən aşağıdakılardan hansı davranışın tənzimlənməsində əsas rol oynayır?
A) Şərti reflekslər
B) Şəxsiyyət tipologiyası
C) Özünəinam (self-efficacy)
D) Bioloji instinktlər
E) Temperament
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Özünəinam insanın müəyyən davranışı uğurla yerinə yetirə biləcəyinə olan inamıdır və sosial koqnitiv nəzəriyyənin əsas anlayışlarından biridir.
9-cu sual
Aşağıdakılardan hansı sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə əsasən modelin təsir gücünü artıran amil hesab olunur?
A) Modelin yaşının böyük olması
B) Modelin cəzalandırılması
C) Modelin sosial baxımdan cəlbedici və nüfuzlu olması
D) Modelin davranışının nadir olması
E) Modelin təsadüfi seçilməsi
✅ Düzgün cavab: C
İzah:
Model sosial baxımdan nüfuzlu, uğurlu və cəlbedici olduqda onun davranışları daha çox təqlid edilir.
10-cu sual
Aşağıdakılardan hansı fikir sosial öyrənmə nəzəriyyəsinə ziddir?
A) İnsanlar başqalarını müşahidə edərək davranış öyrənə bilirlər
B) Davranış yalnız xarici güclərlə müəyyən olunur
C) İdrak prosesləri öyrənmədə mühüm rol oynayır
D) Mühit, davranış və şəxsiyyət qarşılıqlı təsirdədir
E) Model davranışı öyrənməni sürətləndirə bilər
✅ Düzgün cavab: B
İzah:
Bandura davranışın yalnız xarici güclərlə deyil, idrak və şəxsi faktorlarla qarşılıqlı əlaqədə formalaşdığını qeyd etmişdir.