Ciemna Prawda o Tym, Jak Rozpoczęła się Druga Wojna Światowa | Dokument

Po zakończeniu I wojny światowej Europa została ustrukturyzowana przez szereg traktatów mających na celu ustanowienie stabilnego porządku opartego na nowych granicach, ograniczeniach wojskowych i mechanizmach bezpieczeństwa zbiorowego. Traktat wersalski i jego porozumienia uzupełniające na nowo zdefiniowały mapę kontynentu po rozpadzie imperiów niemieckiego, austro-węgierskiego, rosyjskiego i osmańskiego, tworząc nowe państwa o złożonym składzie etnicznym i rozdrobnionej gospodarce. Liga Narodów stała się centralnym instrumentem rozwiązywania sporów i zapobiegania konfliktom, choć jej skuteczność zależała od trwałej współpracy między głównymi mocarstwami.

W latach dwudziestych XX wieku system ten zmagał się z napięciami wynikającymi z reparacji nałożonych na Niemcy, sporów między zwycięzcami oraz politycznej kruchości nowo powstałych państw Europy Środkowej i Wschodniej. Zajęcie Zagłębia Ruhry w 1923 roku pokazało granice przymusu ekonomicznego, a finansowe i dyplomatyczne porozumienia stabilizacyjne z połowy lat 30. XX wieku umożliwiły częściową i tymczasową odbudowę europejskiej równowagi sił. Stabilność ta opierała się jednak na kruchych warunkach finansowych i niepełnych zobowiązaniach politycznych.

Kryzys gospodarczy, który rozpoczął się w 1929 roku, głęboko zachwiał tą równowagą. Załamanie się międzynarodowego handlu i kredytów osłabiło umiarkowane rządy, nasiliło konkurencję między państwami i zmniejszyło zdolność do utrzymania ram wielostronnych. W tym kontekście Niemcy rozpoczęły proces stopniowego znoszenia ograniczeń nałożonych po 1919 roku, łącząc remilitaryzację, fakty dokonane i presję dyplomatyczną. Remilitaryzacja Nadrenii, aneksja Austrii i rozpad Czechosłowacji znacząco zmieniły strukturę bezpieczeństwa europejskiego.

Pod koniec lat 30. XX wieku system powojenny utracił zdolność do powstrzymywania ekspansji terytorialnej i gwarantowania stabilności. Kwestia polska stała się punktem krytycznym, w którym zbiegły się spory terytorialne, nieudane sojusze i strategiczne kalkulacje, co doprowadziło do powszechnego konfliktu między głównymi mocarstwami europejskimi.