Νάξος, Απεράθου: Πάρε Μαριώ τη ρόκα σου, τσαμπούνα Μαν. Ζευγώλης 1953.

Από τις καταγραφές που πραγματοποίησε το 1952 και 1953 ο Δημήτρης Νοτόπουλος (James Notopoulos) σε πλήθος περιοχές της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας και στην Κύπρο. Πρόκειται για μια σημαντικότατη συλλογή ηχογραφήσεων, που στο μεγαλύτερο μέρος της είχε παραμείνει άγνωστη μέχρι σχετικά πρόσφατα. Πλέον ολόκληρο το αρχείο Νοτόπουλου έχει αναρτηθεί από τον Παναγιώτη Λυγκ (Paddy League) σ' αυτή την ιστοσελίδα του παν/μίου Χάρβαρντ: https://mpc.chs.harvard.edu/notopoulo...

Παρά τον συνολικό πλούτο της συλλογής, τσαμπούνες δεν έχει. Μόνο τέσσερις ηχογραφήσεις στ' Απεράθου της Νάξου, με τον Μανόλη Ζευγώλη και συνοδεία στο τουμπάκι από τον Γιάννη Πιτυλάκη. Εδώ δε δηλώνεται ποιος τραγουδάει, μάλλον ο τουμπακάρης.

Λόγω, μάλλον, κάποιου προβλήματος με την ηλεκτρική γεννήτρια που χρησιμοποιήθηκε για το μαγνητόφωνο (το '50 το ρεύμα ήταν σπάνιο στην ελληνική επαρχία), η ηχογράφηση έμοιαζε να παίζει σε λάθος στροφές, πιο γρήγορα. Για να την αποκαταστήσω, έχω χαμηλώσει τις ψηφιακές «στροφές» καθ' υπόθεσιν, μέχρι ένα σημείο όπου μου φάνηκε ότι δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα αλλοιωμένο, το οποίο είναι στο 90% της αρχικής ταχύτητας.

Το τραγούδι "Πάρε Μαριώ τη ρόκα σου", πιθανώς μωραΐτικης προέλευσης, είναι διαδεδομένο σ' όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα προσφιλές στους τσαμπουνιέρηδες πολλών νησιών, όπου λέγεται μάλλον σαν σκοπός, για ελεύθερη συρραφή διστίχων, παρά σαν συγκεκριμένο τραγούδι όπως πρέπει να ήταν αρχικά.

Εδώ μια καλύμνικη καταγραφή της ίδιας περίπου εποχής:    • Κάλυμνος, Το κορίτσι στ' αργαλειό, τσαμπού...  

Στην Κάτω Κάρπαθο ο ίδιος σκοπός παίζεται τις Απόκριες για αθυρόστομα δίστιχα.