Wat is het ambacht en de kunst van het leraar zijn?

In deze aflevering ga ik in gesprek met Pieter Baay en Gert Biesta over het boek Leraar zijn: ambachtelijk en kunstzinnig. We onderzoeken wat het leraarschap vraagt wanneer je voorbij methodes, recepten en eenduidige evidence informed 'lesgeven' wetmatigheden kijkt. Centraal staat de vraag hoe vakmanschap, kunstzinnigheid, verhalen en kwetsbaarheid samenkomen in de dagelijkse lespraktijk. Wat betekent het om onderwijs te zien als een menselijke, veranderlijke praktijk waarin hoofd, hart en handen meedoen? En hoe kunnen leraren, scholen en onderwijsprofessionals deze praktijk in beeld brengen? Een gesprek dat uitnodigt om onderwijs ruimer te benaderen: kunstzinnig én vanuit vakmanschap.

Let op: de video is iets korter dan de podcast. Wil je het hele gesprek beluisteren? Check dan de podcast via je favoriete podcast app of ga even naar de site van Tjipcast.

Wat kan je verwachten?

🛠️ Leraarschap is een ambacht: het vermogen om met vakmanschap te handelen in onvoorspelbare en weerbarstige onderwijspraktijken.

🎨 Leraarschap als kunst: leerlingen raken en in beweging brengen door ruimte te laten voor betekenis, vrijheid en eigen antwoorden en betekenisgeving.

📖 Verhalen boven recepten: praktijkverhalen maken zichtbaar wat onderwijs werkelijk is, voorbij vaste methodes en regels. Hier zien we meer diepgang terug in vergelijking met de puur 'evidence informed' uitsnede van lesgeven.

🔄 Kennis als ervaring: leren ontstaat wanneer kennis wordt ervaren, toegeëigend en verbonden met hoofd, hart en handen.

🌱 Kwetsbaarheid en vrijheid: de leraar staat niet boven maar tussen de leerlingen en durft onzekerheid te tonen als onderdeel van leren.

00:00 Intro & thema van de aflevering
00:26 Voorstellen gasten: Pieter Baay & Gert Biesta
00:59 Het boek: Leraar zijn – ambachtelijk en kunstzinnig
01:49 Waarom dit boek geschreven is
02:26 Leraarschap is meer dan methodes en recepten
03:08 Het ambacht van de leraar
03:26 Het kunstzinnige: leerlingen raken en in beweging brengen
04:27 Meervoudigheid en het mysterie van de klas
05:17 De kracht van verhalen in onderwijs
06:08 Kunst, evidence en vrijheid van de leerling
07:41 Hoofd, hart en handen in leren
08:32 Beroepshouding en lichamelijkheid in onderwijs
09:09 Filosofie in het boek: Aristoteles
10:09 Veranderlijke processen en praktische wijsheid
11:44 Leraar zijn is geen leerlingen ‘opkweken’
12:23 Kennis als ervaring en toe-eigening
13:24 Oude filosofie en modern leren
14:31 Onderwijs als creëren en organiseren van toeval
15:30 De omweg: indirecte en betekenisvolle didactiek
16:40 Vragen naar ervaringen i.p.v. leeropbrengsten
18:05 Lespraktijken: driehoek, cirkel en vierkant
19:07 Kwetsbaarheid en het risico van het vak
20:27 Professionele dialoog in scholen
21:03 Niet boven maar tussen de studenten staan
22:24 Experimenteren met het kunstzinnige in de les
23:03 Ideeën voor vervolg en praktijkboek
24:01 Afsluiting en uitnodiging aan de luisteraar