पट्टाकिल्ला उर्फ विश्रामगड जिथे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी. १५ ते ३५ दिवस विश्रांती घेतली होती.

पट्टागड, ज्याला 'विश्रामगड' म्हणूनही ओळखले जाते, हा महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर आणि नाशिक जिल्ह्यांच्या सीमेवर वसलेला एक ऐतिहासिक किल्ला आहे.
Vishramgad / Patta Fort - Forts of Maharashtra,Forts of Maharashtra
Vishramgad / Patta Fort - Forts of Maharashtra,Forts of Maharashtra
Patta Killa Vishramgad Fort : छत्रपती शिवाजी ...
गडाची महत्त्वाची माहिती:
स्थान: अकोले तालुका, जिल्हा अहमदनगर (नाशिक जिल्ह्याच्या सीमेवर).
उंची: समुद्रसपाटीपासून अंदाजे ४५६२ फूट.
प्रकार: गिरिदुर्ग (डोंगरावरील किल्ला).
विश्रामगड नाव पडण्याचे कारण: इ.स. १६७९ मध्ये जालनापूरची लूट करून परतताना छत्रपती शिवाजी महाराजांनी या गडावर काही काळ (सुमारे १५ ते १७ दिवस) विश्रांती घेतली होती. महाराजांच्या या विश्रांतीमुळे या गडाला 'विश्रामगड' असे नाव पडले.
किल्ल्याचा इतिहास:
बांधकाम: या किल्ल्याचे बांधकाम १४ व्या शतकात बहमनी सल्तनतच्या काळात झाले असावे.
स्वराज्यात समावेश: इ.स. १६७१ मध्ये मोरोपंत पिंगळे यांनी हा किल्ला मोगलांकडून जिंकून स्वराज्यात सामील केला.
महत्त्वाची घटना: जालनापूरच्या लढाईनंतर मोगल सैन्याचा पाठलाग चुकवण्यासाठी बहिर्जी नाईक यांनी महाराजांना सुरक्षितपणे पट्टागडावर आणले होते.
गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे:
अंबरखाना: गडावर एक भव्य अंबरखाना आहे, जो तीन टप्प्यात बांधलेला असून आजही सुस्थितीत आहे.
पट्टाई देवी मंदिर: गडावर पट्टाई देवीचे मंदिर आहे, जिथे देवीची सिंहारूढ मूर्ती पाहायला मिळते.
दिल्ली दरवाजा: हा गडाचा मुख्य प्रवेशद्वार असून आजही चांगल्या स्थितीत आहे.
गुहा आणि पाण्याचे टाके: गडावर पिण्याच्या पाण्याचे अनेक टाके आणि कातळात खोदलेल्या गुहा आहेत.
लक्ष्मणगिरी महाराजांची समाधी: गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या गुहेत ही समाधी आहे.
गडावर कसे पोहोचाल?
पट्टागडावर जाण्यासाठी नाशिक किंवा इगतपुरीमार्गे जाता येते. इगतपुरीहून टाकेद मार्गे कोकणवाडी किंवा पट्टावाडी या पायथ्याच्या गावांपर्यंत पोहोचता येते. तेथून अर्ध्या ते एक तासाच्या चढाईनंतर आपण गडावर पोहोचू शकतो.