Τα πιο παράξενα πράγματα που μπορείς να δεις μόνο στην Αφρική!

Μεταξύ των λαών Μούρσι και Σούρι που κατοικούν στην Κοιλάδα του Κάτω Όμο στη νοτιοδυτική Αιθιοπία, υπάρχει μία από τις πιο χαρακτηριστικές και εντυπωσιακές πρακτικές σωματικής τροποποίησης στον κόσμο – η χρήση των δίσκων των χειλιών. Το έθιμο αυτό, που συνίσταται στη σταδιακή διάταση του κάτω χείλους και την τοποθέτηση σε αυτό ενός μεγάλου, συνήθως πήλινου ή ξύλινου δίσκου, έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της παραδοσιακής κουλτούρας της Ανατολικής Αφρικής. Αν και συχνά θεωρείται από τουρίστες και μέσα ενημέρωσης ως «εξωτική ιδιομορφία», στην πραγματικότητα έχει βαθύ κοινωνικό, αισθητικό και συμβολικό νόημα, ενώ η προέλευσή του χάνεται χιλιάδες χρόνια πίσω. Η διαδικασία της διάτασης του χείλους αρχίζει συνήθως στην εφηβεία. Περίπου στην ηλικία των 15 ετών, η μητέρα ή μια μεγαλύτερη γυναίκα της οικογένειας κόβει ελαφρώς το κάτω χείλος του κοριτσιού και τοποθετεί μέσα του ένα μικρό ξύλινο πασσαλάκι. Μετά την επούλωση, η πληγή διευρύνεται σταδιακά με την αντικατάσταση των πασσάλων από όλο και μεγαλύτερους, μέχρι τη στιγμή που μπορεί να εισαχθεί ο πρώτος μικρός δίσκος. Στη συνέχεια, η γυναίκα αποφασίζει η ίδια αν θέλει να συνεχίσει να μεγαλώνει το άνοιγμα ή να σταματήσει σε ένα συγκεκριμένο στάδιο. Οι δίσκοι, που παραδοσιακά κατασκευάζονται από πηλό ή ξύλο, είναι συχνά πλούσια διακοσμημένοι με σχέδια, και η διάμετρός τους μπορεί να φτάσει έως και τα 20 εκατοστά. Ο μεγαλύτερος γνωστός δίσκος χειλιών, που ανήκε στην Αιθιοπίτισσα Ατάγιε Ελιγκιντάνιε, είχε διάμετρο 19,5 εκ. και καταχωρήθηκε στο Βιβλίο Ρεκόρ Γκίνες. Σήμερα το έθιμο αυτό έχει αποκτήσει και οικονομική διάσταση. Με την ανάπτυξη του τουρισμού στην Κοιλάδα του Όμο, οι γυναίκες Μούρσι και Σούρι ποζάρουν όλο και πιο συχνά για φωτογραφίες, παρουσιάζοντας τα στολίδια τους στους τουρίστες με αντάλλαγμα χρήματα ή μικρά δώρα. Αν και αυτό τους προσφέρει πηγή εισοδήματος, ταυτόχρονα οδηγεί σε απλούστευση και εμπορευματοποίηση της παράδοσης – πολλές γυναίκες φορούν τους δίσκους μόνο για τις ανάγκες φωτογραφικών συνεδριών. Για τους ερευνητές, αυτό αποτελεί παράδειγμα του πώς η παραδοσιακή κουλτούρα μπορεί να μετασχηματίζεται και να αξιοποιείται στο πλαίσιο της σύγχρονης τουριστικής οικονομίας. Παρόμοιες πρακτικές υπήρχαν στο παρελθόν και σε άλλες περιοχές της Αφρικής. Στον λαό Σάρα στο Τσαντ, φορούσαν δίσκους στο άνω χείλος, ενώ μεταξύ των Μακόντε στην Τανζανία, τη Μοζαμβίκη και την Κένυα, η παράδοση της διακόσμησης του στόματος και του προσώπου είχε τελετουργικό και αισθητικό χαρακτήρα. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, με την αστικοποίηση, την επιρροή του χριστιανισμού και του ισλάμ καθώς και την αλλαγή των ιδανικών ομορφιάς, τα έθιμα αυτά άρχισαν να εξαφανίζονται. Άλλες μορφές σωματικής τροποποίησης, εξίσου εντυπωσιακές, απαντώνται σε διάφορες περιοχές της ηπείρου. Στην Ανατολική Αφρική είναι κοινή η διάταση των λοβών των αυτιών – ιδιαίτερα μεταξύ των Μασάι στην Κένυα και την Τανζανία, όπου τα μακριά αυτιά, διακοσμημένα με σκουλαρίκια και χάντρες, συμβολίζουν την ωριμότητα, τη σοφία και την αξιοπρέπεια. Σε πολλές Νιλοτικές κοινότητες, όπως οι Ντίνκα ή οι Νούερ, αφαιρούνταν παραδοσιακά οι κάτω τομείς και οι κυνόδοντες – η πράξη αυτή είχε τελετουργική και αισθητική σημασία, καθώς και λειτουργία ταυτότητας. Αντίθετα, στη Δυτική Αφρική, ευρέως διαδεδομένη ήταν η τελετουργική δημιουργία ουλών, που συνίστατο στην πραγματοποίηση ελεγχόμενων χαραγών στο δέρμα και την πρόκληση ανάγλυφων ουλών.

Γεια σας! Στο σημερινό επεισόδιο θα μιλήσουμε για: Τα πιο παράξενα πράγματα που μπορείς να δεις μόνο στην Αφρική!

Γράψτε στα σχόλια τι σας κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον!
Κάντε εγγραφή στο κανάλι «Φακτολογία» για να μην χάσετε καμία επόμενη συναρπαστική ιστορία.

Αν σας άρεσε το υλικό, αφήστε ένα σχόλιο και ένα thumbs up 👍 — είναι μια μικρή χειρονομία, αλλά για εμάς τεράστια βοήθεια!