Δρ. Θεοφάνης Τάσης (Α' μέρος) ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δαυίδ Ναχμίας ΤΙΜΗΣ ΕΝΕΚΕΝ

η εκπομπή μεταδόθηκε 20 Νοεμβρίου 2024 απ' το Τρίτο Πρόγραμμα

Ο Δρ. Θεοφάνης Τάσης ξεχωρίζει στη σύγχρονη ελληνική φιλοσοφική σκηνή για τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζει την πολιτική σκέψη, την υπαρξιακή αναζήτηση και την κριτική προσέγγιση της ψηφιακής τεχνολογίας. Η προβληματική του αναδεικνύει την ταχύτατη μεταμόρφωση του ανθρώπου σε ένα υποκείμενο που αλληλεπιδρά διαρκώς με αλγορίθμους, διαδικτυακές πλατφόρμες και μεταβαλλόμενα πρότυπα επικοινωνίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η παρατήρηση ότι η ταυτότητα δεν είναι πλέον μονοδιάστατη, αλλά μοιρασμένη μεταξύ του βιολογικού και του ψηφιακού εαυτού, δίνει αφορμή για μια καινούρια κατανόηση της σχέσης μας με την αυτοεικόνα και τους άλλους.

Ένα από τα σημαντικά σημεία στο έργο του αφορά τη μετάβαση από τις παραδοσιακές μορφές συνύπαρξης σε ένα νέο είδος δημόσιου χώρου, όπου η κοινωνική και πολιτική διάδραση διαμεσολαβείται από διαδικτυακές πλατφόρμες. Η ευκολία με την οποία σχηματίζονται κοινότητες γύρω από ιδέες και απόψεις μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή στη δημόσια σφαίρα, ταυτόχρονα όμως δημιουργεί πεδία πόλωσης και μερικές φορές οδηγεί σε συμπεράσματα που βασίζονται σε προκαθορισμένα “φίλτρα αλήθειας”.

Μέσα από αυτά τα ερεθίσματα, προτρέπει να διερευνήσουμε τις λεπτομέρειες της “ψηφιακής αυτοσυνείδησης”, δηλαδή την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε πώς η εμπειρία γίνεται αντικείμενο επεξεργασίας από μηχανισμούς που ενίοτε υπονομεύουν την αυτονομία και ελευθερία μας. Επισημαίνει ότι η οθόνη δεν είναι πια παθητικός ενδιάμεσος, αλλά ένα δυναμικό πεδίο όπου ο άνθρωπος καλείται να διαμορφώσει εκ νέου τις ηθικές και πολιτικές του αφετηρίες. Αυτή η προτροπή οδηγεί σε μια πιο διεισδυτική κατανόηση του εαυτού, όπου αναδεικνύεται η αναγκαιότητα να αναλάβουμε ενεργό ρόλο στη διαχείριση της ψηφιακής μας παρουσίας, να αναγνωρίσουμε τα φίλτρα και τις σιωπηρές επιρροές και να αγωνιστούμε για τη διατήρηση μιας ουσιαστικής επικοινωνίας και δημοκρατίας. Με τον τρόπο αυτό, η σκέψη του Τάση μάς υπενθυμίζει ότι ο ψηφιακός πολιτισμός, αν και γεμάτος υποσχέσεις, απαιτεί διαρκή εγρήγορση, στοχασμό και ηθική εγρήγορση, καθιστώντας την ψηφιακή φιλοσοφία ένα από τα πλέον κρίσιμα πεδία αναζήτησης και ευθύνης στη σύγχρονη εποχή.