ጣፋጭ ዉሸት፡ የስኳር ሴራ እንዴት ስብን አጥላልቶ የኛን ጤና እንዳዛባው

እስቲ ዙሪያዎን ይመልከቱ። ከመቼውም ጊዜ በላይ ብዙ ጂሞች (Gyms)፣ ብዙ የአመጋገብ ምክሮች እና ብዙ "ዝቅተኛ ካሎሪ" (Low-calorie) ያላቸው ምግቦች አሉን። ነገር ግን፣ በታሪክ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ወፍረናል፣ እንዲሁም ታመናል። እንደ ስኳር በሽታ፣ የደም ግፊት እና ካንሰር ያሉ ህመሞች ዓለምን እያጥለቀለቁ ነው። ለዚህ ሁሉ ተጠያቂዎቹ እኛ እንደሆንን ይነገረናል፤ "ሰነፎች ስለሆንን እና ስለማንሮጥ ነው" ይሉናል። ነገር ግን ይህ ውሸት ቢሆንስ? ላለፉት 50 ዓመታት የተከተልነው መመሪያ በሳይንስ ላይ ሳይሆን በኮርፖሬት ሴራ እና በገንዘብ ላይ የተገነባ ቢሆንስ? ስኳር እንዴት ጤናማውን ቅባት አሸንፎ የዓለምን ጤና እንዳወከ የሚያጋልጠው እውነተኛ ታሪክ ይህ ነው። 1. ጠላቱ፡ አንሴል ኪይስ እና በቅባት ላይ የተከፈተው ጦርነት በ1950ዎቹ አሜሪካ በድንጋጤ ውስጥ ነበረች። የልብ ህመም ወንዶችን እየገደለ ነበር። ሁለት መላምቶች ቀረቡ፡- መላምት 1 (ጆን ዩድኪን): መንስኤው ስኳር ነው። መላምት 2 (አንሴል ኪይስ): መንስኤው የእንስሳት ቅባት (Saturated Fat) ነው። አንሴል ኪይስ የተባለው ተናጋሪ ሳይንቲስት፣ "የሰባቱ ሀገራት ጥናት" በሚባለው ስራው ክርክሩን አሸነፈ። ብዙ ቅባት የሚበሉ ሀገራት በልብ ህመም እንደሚሞቱ የሚያሳይ ግራፍ አቀረበ። ችግሩ ምንድን ነው? ዋሽቷል። ኪይስ መረጃዎችን መርጦ (Cherry-picking) ነበር ያቀረበው። እንደ ፈረንሳይ ያሉ ብዙ ቅቤ እየበሉ የልብ ህመም የሌለባቸውን ሀገራት ሆን ብሎ አስወገደ። በዚህ ውሸት፣ ዓለም "ቅባት ጠላት ነው" ብሎ እንዲያምን አደረገ። 2. ጉቦው፡ "ፕሮጀክት 226" ኪይስ ቅባትን ሲወነጅል፣ የስኳር ኢንዱስትሪው በጨለማ ውስጥ ይሰራ ነበር። ሳይንሱ ወደ ስኳር እንዳይዞር ፈለጉ። በ1965፣ "ፕሮጀክት 226" የተባለ ሚስጥራዊ ዘመቻ ጀመሩ። ሴራው: ለሶስት ታዋቂ የሃርቫርድ ሳይንቲስቶች የአሁን ዋጋው 50,000 ዶላር የሚጠጋ ገንዘብ ጉቦ ከፈሉ። ዓላማው: "ጥፋቱን ወደ ቅባት አዙሩት" የሚል ነበር። ውጤቱ: ሳይንቲስቶቹ ስኳርን ነጻ የሚያወጣ እና ቅባትን የሚወነጅል ጥናት አቀረቡ። ይህ "የተገዛ ሳይንስ" የመንግስት ፖሊሲ መሠረት ሆነ። 3. መሳሪያው፡ የቆሎ ሽሮፕ (HFCS) መምጣት በ1970ዎቹ መንግስት ቅባትን አገደ። የምግብ ኢንዱስትሪውም ከምግቦች ውስጥ ቅባትን አወጣ። ችግሩ? ቅባት ሲወጣ ምግብ ጣዕም ያጣል። መፍትሄው? ስኳር። በተለይም የቆሎ ሽሮፕ (High Fructose Corn Syrup)። በመንግስት ድጎማ ምክንያት የቆሎ ሽሮፕ በጣም ርካሽ ነበር። በዳቦ፣ በኬቻፕ፣ በለስላሳ እና በ"Low-Fat" ምግቦች ውስጥ በብዛት ተጨመረ። ቅባትን ብቻ አልተካንም፤ በምትኩ መርዛማ ነገር ጨመርንበት። ባዮሎጂያዊ እውነታ: ግሉኮስ (ዳቦ/ሩዝ) በሁሉም የሰውነት ህዋሳት ለኃይል ይውላል። ፍሩክቶስ (ስኳር/HFCS) ግን በጉበት ብቻ ይጣራል። ጉበት ሲጨናነቅ፣ ይህንን ስኳር ቀጥታ ወደ ሆድ ስብ (Visceral Fat) ይቀይረዋል። 4. ሱሱ፡ የዶፓሚን ወጥመድ ኢንዱስትሪው የሸጠልን ካሎሪን ብቻ አይደለም፤ ሱስን ጭምር እንጂ። ሳይንቲስቶች "The Bliss Point" (የደስታ ጣሪያ) የተባለውን ቀመር በመጠቀም፣ አዕምሮ "በቃኝ" እንዳይል የሚያደርግ የጣፋጭነት መጠን ፈጠሩ። ስኳር በአዕምሮ ውስጥ የሽልማት ማዕከልን (Nucleus Accumbens) ያነቃቃል። ይህ ኮኬይን እና ኒኮቲን የሚያነቃቁት ቦታ ነው። ዶፓሚን እንዲለቀቅ በማድረግ፣ ባዮሎጂያዊ ጥገኝነት (Addiction) ፈጠሩብን። ውፍረት "የፍላጎት ማጣት" ሳይሆን፣ የአዕምሮ ጠለፋ ውጤት ነው። የመፍትሄ ሃሳብ ይህ የጤና ቀውስ የአጋጣሚ ውጤት አይደለም፤ የቢዝነስ ፕላን እንጂ። አንሴል ኪይስ ንድፈ ሃሳቡን ሰጠ። ፕሮጀክት 226 ሽፋን (Cover-up) ሰጠ። የቆሎ ግብርና ደግሞ መሳሪያውን (HFCS) አቀረበ። ምን እናድርግ? የምግብ ፒራሚድን ያስወግዱ። እውነተኛ ምግብ የ"ግብዓቶች ዝርዝር" (Ingredients label) የለውም። ወደ ቀድሞው ጥበብ እንመለስ፡ ዝቅተኛ ስኳር፣ ጤናማ ተፈጥሯዊ ቅባት እና እውነተኛ ፕሮቲን።