Rêzimana kurdî bı Sercivînre kesandina lêkera hebûn.

LÊKERÊN RÊZDER(DERVÊ RÊZMANÎ) /AWARTERÊZ

Lêkerên RÊZDER ew in ku avakirina wan an raya wan ne li gorî rêzikên rêzimanî yê naskirîna.
Lêkerên rêzdar yên sereke ev in:
Vîn, Hebûn, Hatin, Herın, werîn....!
Emê li ser kêşandina hinekan ji wan rawestin lêkera Hebûn emê wek nimûne bi demên lêkeran re bi karbînin. Da em karibin bibînin bê çawa ji rêzikan der tê di kêşandinê de.
Hebûn:
Lêkera hebûn di demên borî de li gorî rêzê ew hêla derxistina Raya lêkerê rêzikin reesen ên wan deman tê kesandin. Emê rêzikan û kesandina lêker bidin ber hev da em zanibin li ku ji rêzikan der dikeve.
=Demên borî:
1-Boriya têdeyî: rêza wê eve:
Rayiya borî+Nîşandeka kesane.
rêyek a hebûn dibe "hebû" di dema borî de. di kêşandinê de
Ez hebûm _Tu hebuyî_Ew hebuye_Em, hûn, ew hebûne.
2-Boriya dûdar:rêz Ra+p. k+e
Ez hebûme_Tu hebuyayî_Ew hebuyeye_Em, hûn, ew hebûne.
3-Boriya berdest: rêz a wê
berlêker(di) +Ra+N. k
kesandin:
Ez dihebûme_Tu dihebuyî_Ew dihebuye_Em, hûn, ew di hebûn.
4-Boriya berdestadomdar:rêz a wê
ber lêker(di) +Ra+N. k+e
kesandin:
Ez dihebûme_Tu dihebuyiye_Ew dihebuye_Em, hûn, ew di hebûne.
5-Boriya berdest a bilanî:rêza wê berlêker(bi) +Ra+N.k ya bilanî(ama, ayî, aya, ana)
kesandin:
Ez hebiwama(hebiyiyama-hebama-hebûma) Tu hebiwayî(hebuyyayî, hebayî)_Ew hebiwaya(hebûya, hebaya, hebûya)
Em, hûn, ew hebû wana.
Livir ber lêker (bi) windabûn û hat evêtin.
6-Rawa hekînî: rêz berlêker(dê an ê) +Ra+N. k bilanı(ama, ayî, aya, ana).
Kesandin dibe:
Ezê an (ez dê) hebiwama(hebûya ma, hebama, hebûma) _
Tuyê an (tu dê) hebiwayî(hebuyyayî, hebayî) _Ewê an (ew dê) hebiwaya(hebûya ya, hebaya) _Emê, hûnê, ewê an (em,hûn, ew dê) hebiwana(hebûyana).
wek me dît li vir jî rêzê derbû di boriya BILANÎ DE Û RAWA HEKÎNÎ de jî bû RÊZDER. her emê di dema niha, WÊBÊ, û rawa fermanî de. bibînin.
=Dema niha:
1- Dema bihaya pêşkerî:Rêz:Berlêker(di) +Ra+N. k(im, î, ê, in)
Ez heme_ Tu heyî_Ew heye_Em, hûn, ew hene.
Livir ber lêker(di) ne bîr û tevlihevî bû nav bera pêşkêşî û domdarî ya niha.
2- Nihaya domdar: Rêz :
Ber leker(di) +N. k+e.
Ez heme_Tuheyî(heyeyî) _Ew heye(heye ye) _Em, hûn, ew hene.
3-Nihaya bilanî: Rêza wê Berlêker (bi) +Ra+N. k ya bilanî(ama, ayî, aya, ana)
Ez hebim_tu hebî_Ew hebe _Em, hûn, ew hebin.
rêzik nestand û heger me rêzik bi kar anî dibe dema borî.
=Dema wêbê:
Rêz wihaya:
Ê andê+Ra+N. k
kesandin:
Ezê an (Ez dê) hebim_Tuyê an(Tu dê) Hebî_Ewê an(ew dê) hebe_Emê, hûnê, ewê an dê hebin.
=RAWAYA Fermanî:
Tu hebe _Hûn hebin.

TEŞEYÊ NEYÎNÎYA LÊKERA BÛNÊ
Ji lêkera tune û bûn pêk tê dibe tunebûn wek em zanîn emraz neyîniyê (ne) ye lê livir dibe tunebûn.
1-Boriya têdeyî: Ez tunebû.
2-Borya berdest a bilanî:
Ez tunebiwama.
3-Nihaya pêşker: Eztuneme(ez nînim)
4-Nihaya berdest a bilanî: Ez tunebim.
=Demawêbê: Ezê (Ez dê) tunebim